Στις 29 Απριλίου πραγματοποιήθηκε εισαγωγική δράση για τη Βικιπαίδεια με τη συμμετοχή μαθητών της ΣΤ΄ τάξης στο αρμενικό σχολείο Ζαβαριάν στη Νίκαια.

Κατά τη διάρκεια της δράσης παρουσιάστηκε ο τρόπος επεξεργασίας της Βικιπαίδειας, έγινε επίδειξη της διαδικασίας δημιουργίας λογαριασμού και επεξεργασίας λημμάτων, ενώ ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις πηγές και στη σημασία της τεκμηρίωσης. Παράλληλα, ορισμένοι μαθητές ξεκίνησαν να εργάζονται πάνω σε λήμματα στα ελληνικά.

Η εισαγωγική αυτή δράση, την οποία υλοποίησε ο Νίκος Λυκομήτρος, μέλος της κοινότητας της Βικιπαίδειας, εντάσσεται στο πλαίσιο της εκπαίδευσης των μαθητών του σχολείου σχετικά με τη συνεισφορά στην Ελληνική Βικιπαίδεια.

Υπό την επίβλεψη της διευθύντριας του σχολείου, Χαϊγκάν Μινασιάν, μαθητές του Ζαβαριάν έχουν ήδη συγγράψει λήμματα στη Δυτική Αρμενική Βικιπαίδεια. Η συγκεκριμένη δράση είχε ως στόχο να τους εισαγάγει και στην Ελληνική Βικιπαίδεια, καθώς και στους μηχανισμούς λειτουργίας της, ενόψει της σχεδιαζόμενης συγγραφής λημμάτων στα ελληνικά από τους μαθητές.

Παρόμοια δράση είχε πραγματοποιηθεί και το 2025.παρόμοια δράση είχε πραγματοποιηθεί και το 2025.

Νίκος Λυκομήτρος

Από την απλή ανάκτηση εγγράφων στον έλεγχο της απάντησης πριν φτάσει στον χρήστη

Τα συστήματα RAG δημιουργήθηκαν για να λύσουν ένα πολύ συγκεκριμένο πρόβλημα της γενετικής Τεχνητής Νοημοσύνης: την τάση των μεγάλων γλωσσικών μοντέλων να απαντούν με ευφράδεια ακόμη και όταν δεν γνωρίζουν. Η βασική ιδέα είναι απλή. Αντί το μοντέλο να βασίζεται μόνο στη μνήμη που απέκτησε κατά την εκπαίδευσή του, αναζητά πρώτα σχετικά έγγραφα και στη συνέχεια διατυπώνει απάντηση στηριγμένη σε αυτά. Στην πράξη, όμως, η ανάκτηση του σωστού εγγράφου δεν εγγυάται ότι η τελική απάντηση θα είναι σωστή. Το μοντέλο μπορεί να έχει μπροστά του την ακριβή πηγή και παρ’ όλα αυτά να την παραποιήσει, να αντιστρέψει το νόημά της ή να προσθέσει στοιχεία που δεν υπάρχουν πουθενά.

Αυτό είναι το κρίσιμο σημείο. Η παραισθητική απάντηση σε ένα απλό chatbot μπορεί να αντιμετωπιστεί με επιφυλακτικότητα από τον χρήστη. Σε ένα σύστημα RAG, όμως, η απάντηση εμφανίζεται ως τεκμηριωμένη. Ο χρήστης θεωρεί ότι το σύστημα διάβασε τις πηγές και άρα δικαιούται μεγαλύτερη εμπιστοσύνη. Γι’ αυτό ο περιορισμός των παραισθήσεων δεν μπορεί να σταματά στην καλύτερη αναζήτηση. Πρέπει να υπάρχει ένα επιπλέον στρώμα ελέγχου μετά τη δημιουργία της απάντησης και πριν από την εμφάνισή της.

Οι πέντε συνηθέστερες αστοχίες

Η πρώτη αστοχία είναι η υπερβολική βεβαιότητα χωρίς τεκμηρίωση. Το μοντέλο γράφει «σίγουρα», «είναι σαφές», «όπως αναφέρεται», ενώ η πληροφορία δεν υπάρχει στο ανακτημένο υλικό. Αυτή η μορφή είναι επικίνδυνη επειδή δεν φαίνεται ως αβεβαιότητα αλλά ως αυθεντία. Η δεύτερη είναι η αριθμητική αντίφαση. Το έγγραφο λέει ότι η προθεσμία επιστροφής είναι 14 ημέρες και η απάντηση γράφει 30 ημέρες. Ή η πηγή αναφέρει ότι το πρόγραμμα κοστίζει 120 δολάρια τον χρόνο και η απάντηση το παρουσιάζει ως 10 δολάρια τον μήνα. Η τρίτη είναι η επινόηση προσώπων, οργανισμών ή βιβλιογραφικών αναφορών. Για παράδειγμα, το μοντέλο μπορεί να επικαλεστεί έναν «Dr. James Harrison» ή ένα ανύπαρκτο arXiv paper, ενώ κανένα από αυτά δεν υπάρχει στα σχετικά έγγραφα. Η τέταρτη είναι η αντιστροφή άρνησης. Η πηγή λέει ότι μια υπηρεσία «δεν υποστηρίζει ακύρωση μετά την πληρωμή» και η απάντηση γράφει ότι «υποστηρίζει ακύρωση μετά την πληρωμή». Η πέμπτη είναι η διολίσθηση της απάντησης στον χρόνο. Η ίδια ερώτηση για την τιμή ενός προϊόντος μπορεί να απαντάται επί εβδομάδες ως 49,99 ευρώ και ξαφνικά, μετά από ανανέωση του ευρετηρίου, να επιστρέφει 39,99 ευρώ χωρίς καμία ειδοποίηση.

Έλεγχος πιστότητας, αντίφασης και οντοτήτων

Ένα πρακτικό σύστημα προστασίας πρέπει να εξετάζει την απάντηση με απλούς αλλά αυστηρούς κανόνες. Πρώτα, μετρά την πιστότητα. Χωρίζει την απάντηση σε προτάσεις που περιέχουν πραγματολογικούς ισχυρισμούς και εξετάζει αν οι βασικές λέξεις κάθε ισχυρισμού υπάρχουν στο ανακτημένο υλικό. Αν πολλές προτάσεις δεν μπορούν να συνδεθούν με την πηγή, η απάντηση δεν πρέπει να προωθείται ως αξιόπιστη.

Έπειτα, ελέγχει αριθμούς και χρονικές εκφράσεις. Αν το πλαίσιο λέει «14 ημέρες» και η απάντηση γράφει «30 ημέρες», το σύστημα δεν πρέπει να το αντιμετωπίσει ως μικρή παραλλαγή. Είναι αντίφαση. Το ίδιο ισχύει για τιμές, ποσοστά, ημερομηνίες, εκπτώσεις, όρια χρήσης και περιόδους χρέωσης. Παράλληλα, πρέπει να ελέγχει τις οντότητες. Ονόματα ανθρώπων, εταιρειών, ερευνητικών ιδρυμάτων και παραπομπών πρέπει να εμφανίζονται σε τουλάχιστον ένα ανακτημένο τεκμήριο. Αν δεν εμφανίζονται, η σχετική πρόταση πρέπει να αφαιρεθεί ή να ξαναγραφτεί.

Διόρθωση πριν από την παράδοση

Ο έλεγχος από μόνος του δεν αρκεί. Ένα ώριμο σύστημα πρέπει να αποφασίζει τι θα κάνει με την προβληματική απάντηση. Υπάρχουν τρεις πρακτικές στρατηγικές. Η πρώτη είναι η στοχευμένη διόρθωση αντίφασης. Αν η απάντηση λέει «10 δολάρια τον μήνα» και η πηγή λέει «120 δολάρια τον χρόνο, με ετήσια χρέωση», το σύστημα μπορεί να αντικαταστήσει όχι μόνο τον αριθμό αλλά και όλη τη διατύπωση της περιόδου χρέωσης. Έτσι η πρόταση γίνεται «120 δολάρια τον χρόνο, με ετήσια χρέωση» και δεν μένει πίσω ένα γλωσσικό υπόλειμμα που παραπλανά.

Η δεύτερη στρατηγική είναι η αφαίρεση μη επαληθεύσιμων οντοτήτων. Αν μια απάντηση αναφέρει ερευνητές ή άρθρα που δεν υπάρχουν στις πηγές, οι σχετικές προτάσεις μπορούν να αφαιρεθούν και να προστεθεί σύντομη σημείωση ότι συγκεκριμένα ονόματα ή αναφορές δεν επαληθεύτηκαν. Η τρίτη στρατηγική είναι η ανασύνθεση από την πηγή. Όταν η πιστότητα είναι πολύ χαμηλή, είναι προτιμότερο να ξαναχτιστεί η απάντηση από τις πιο σχετικές προτάσεις των ανακτημένων εγγράφων. Σε περιπτώσεις υψηλού κινδύνου, όπως νομικές, ιατρικές ή διοικητικές υπηρεσίες, η ασφαλής άρνηση είναι προτιμότερη από μια καλοδιατυπωμένη ανακρίβεια.

Τι σημαίνει αυτό για ανοιχτά και αξιόπιστα συστήματα

Ο περιορισμός των παραισθήσεων δεν είναι μόνο τεχνικό θέμα. Είναι ζήτημα λογοδοσίας. Κάθε διόρθωση πρέπει να καταγράφεται. Κάθε αποδεκτή, διορθωμένη ή απορριφθείσα απάντηση πρέπει να αφήνει ίχνος. Οι διαχειριστές πρέπει να βλέπουν αν ένα μοντέλο διορθώνεται συνεχώς στο ίδιο πεδίο, αν ένα ευρετήριο παράγει αστάθεια ή αν μια πηγή δημιουργεί συστηματικές αντιφάσεις. Η λογική είναι απλή: retrieve, generate, inspect, score, heal, deliver. Ανακτώ, παράγω, ελέγχω, βαθμολογώ, διορθώνω και μόνο τότε παραδίδω.

Για την ελληνική γλώσσα και για εφαρμογές δημόσιου ενδιαφέροντος, αυτή η προσέγγιση έχει ιδιαίτερη σημασία. Χρειαζόμαστε RAG συστήματα με ανοιχτά δεδομένα, τεκμηριωμένα σώματα κειμένων, ανοιχτό κώδικα, επαναλήψιμες δοκιμές και ανθρώπινη εποπτεία. Η αξιοπιστία δεν θα προκύψει επειδή ένα μοντέλο είναι μεγάλο. Θα προκύψει επειδή κάθε απάντηση μπορεί να ελεγχθεί, να εξηγηθεί και, όταν χρειάζεται, να διορθωθεί πριν προκαλέσει ζημιά.

Πηγή άρθρου: blog.glossapi.gr

Το Greeks in AI 2026 ανακοίνωσε επίσημα το Call for Papers για το ετήσιο συμπόσιο που θα πραγματοποιηθεί στις 15–17 Ιουλίου 2026 στο Ίδρυμα Ευγενίδου στην Αθήνα, συγκεντρώνοντας ερευνητές, ακαδημαϊκούς και επαγγελματίες της Τεχνητής Νοημοσύνης από την Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η διοργάνωση καλεί φοιτητές, υποψήφιους διδάκτορες, μεταδιδάκτορες και νέους ερευνητές να υποβάλουν την πρόσφατη ερευνητική τους δουλειά και να παρουσιάσουν τα αποτελέσματά τους σε ένα διεθνές κοινό με επίκεντρο την AI κοινότητα ελληνικής καταγωγής.

Υποβολές εργασιών έως 15 Μαΐου 2026

Η καταληκτική ημερομηνία υποβολής είναι η 15η Μαΐου 2026, ενώ οι εργασίες θα πρέπει να κατατεθούν μέσω της πλατφόρμας OpenReview.

Οι υποβολές μπορούν να αφορούν papers που έχουν υποβληθεί ή γίνει αποδεκτά μέσα στον τελευταίο χρόνο, καλύπτοντας ένα ευρύ φάσμα θεμάτων στην Τεχνητή Νοημοσύνη και τη Μηχανική Μάθηση.

Οι αποδεκτές εργασίες θα παρουσιαστούν είτε ως:

• posters,
• spotlight talks,
• είτε ως σύντομες 6λεπτες oral presentations κατά τη διάρκεια του συμποσίου.

Ενδεικτικά θέματα ενδιαφέροντος

Μεταξύ άλλων, το Greeks in AI 2026 δέχεται εργασίες στις εξής περιοχές:

• Machine Learning και Deep Learning
• Natural Language Processing (NLP)
• Computer Vision
• Robotics και Autonomous Systems
• Reinforcement Learning
• Neuroscience και AI
• Multimodal AI
• AI Systems και Infrastructure
• Trustworthy, Fair και Explainable AI
• AI για Science, Healthcare και Climate
• Βιομηχανικές εφαρμογές της AI

Σημαντικές ημερομηνίες

• Submission deadline: 15 Μαΐου 2026
• Notification of acceptance: 1 Ιουνίου 2026
• Ημερομηνίες συμποσίου: 15–17 Ιουλίου 2026

Πού θα γίνουν οι υποβολές

Οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να υποβάλουν τις εργασίες τους μέσω OpenReview: https://openreview.net/group?id=greeksin.ai/Greeks_in_AI/2026

Εγγραφές συμμετοχής

Οι εγγραφές για το συνέδριο είναι ήδη ανοιχτές

Περισσότερες πληροφορίες στο site της διοργάνωσης https://www.greeksin.ai/

by: Wikimedia Greece

Το Coordinate me επιστρέφει για τρίτη χρονιά ως διεθνής διαγωνισμός στο Wikidata, με στόχο την ενίσχυση και εμπλουτισμό δεδομένων που περιλαμβάνουν γεωγραφικές πληροφορίες – από μικρούς οικισμούς και φαρμακεία έως δημόσια τέχνη και φυσικά μνημεία.

Ο διαγωνισμός επικεντρώνεται στη δημιουργία και βελτίωση στοιχείων στο Wikidata που σχετίζονται με συγκεκριμένες χώρες-στόχους, ενισχύοντας έτσι την ποιότητα και την πληρότητα των ανοιχτών γεωδεδομένων.

Το Coordinate me 2026 θα πραγματοποιηθεί από τις 1 έως τις 31 Μαΐου 2026. Κατά τη διάρκειά του, συντάκτες από όλο τον κόσμο θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν, συμβάλλοντας ενεργά στην ενίσχυση της γνώσης που διατίθεται ελεύθερα μέσω του Wikidata.

Για τη συμμετοχή τους, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ακολουθήσουν τις αναλυτικές οδηγίες που είναι διαθέσιμες στη σχετική σελίδα του εγχειρήματος.

Συνολικά, θα απονεμηθούν βραβεία αξίας 4.850 ευρώ σε διακριθέντες συμμετέχοντες, ως αναγνώριση της συνεισφοράς τους.

Ο διαγωνισμός υποστηρίζεται από το Wikimedia Community User Group Greece.

Πηγή άρθρου: https://planet.ellak.gr/ , https://blog.wikimedia.gr/

Η Ευρωπαϊκή Ένωση εισέρχεται σε μια κρίσιμη περίοδο για τη ρύθμιση του ψηφιακού χώρου. Μετά την υιοθέτηση σημαντικών νομοθεσιών όπως ο Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (DSA), ο Νόμος για τις Ψηφιακές Αγορές (DMA) και ο Κανονισμός για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act), το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην εφαρμογή τους και στη διασφάλιση ότι οι νέοι κανόνες θα προστατεύουν πραγματικά τα δικαιώματα των πολιτών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προωθεί τον νέο Νόμο Ψηφιακής Δικαιοσύνης (Digital Fairness Act – DFA), με στόχο να αντιμετωπίσει φαινόμενα όπως οι παραπλανητικές πρακτικές σχεδιασμού (“dark patterns”), η καταχρηστική εξατομίκευση περιεχομένου και οι αθέμιτες πρακτικές των ψηφιακών πλατφορμών. Σύμφωνα με τις Οργανώσεις Ψηφιακών Δικαιωμάτων, ο νέος νόμος μπορεί να αποτελέσει σημαντικό βήμα υπέρ των χρηστών — αρκεί να επικεντρωθεί στις πραγματικές αιτίες των προβλημάτων και όχι σε επιφανειακές λύσεις.

Η ανάγκη για προστασία της ιδιωτικότητας

Οι Οργανώσεις Ψηφιακών Δικαιωμάτων τονίζουν ότι η ψηφιακή αδικία βασίζεται κυρίως στη μαζική συλλογή και εκμετάλλευση προσωπικών δεδομένων. Η συνεχής παρακολούθηση των χρηστών και η δημιουργία προφίλ συμπεριφοράς αποτελούν τη βάση πολλών επιβλαβών πρακτικών, από τις χειραγωγικές διαφημίσεις μέχρι τις αδιαφανείς προτάσεις περιεχομένου.

Για τον λόγο αυτό, προτείνεται ο νέος νόμος να περιορίσει τα επιχειρηματικά μοντέλα που βασίζονται στην παρακολούθηση. Οι χρήστες δεν θα πρέπει να αναγκάζονται είτε να παραχωρούν τα προσωπικά τους δεδομένα είτε να πληρώνουν επιπλέον χρήματα για να προστατεύσουν την ιδιωτικότητά τους. Παράλληλα, οι οργανώσεις ζητούν την αναγνώριση αυτόματων ρυθμίσεων απορρήτου από browsers και λειτουργικά συστήματα, ώστε οι πολίτες να μπορούν πιο εύκολα να απορρίπτουν την παρακολούθηση.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στην προστασία των παιδιών. Αντί για υποχρεωτικά συστήματα επαλήθευσης ηλικίας — τα οποία θεωρούνται επεμβατικά και επικίνδυνα για την ιδιωτικότητα — προτείνεται ο περιορισμός της συλλογής δεδομένων ανηλίκων εξαρχής.

Τι είναι τα “dark patterns”

Ένα από τα βασικά ζητήματα που θέλει να αντιμετωπίσει ο DFA είναι τα λεγόμενα “dark patterns”. Πρόκειται για τεχνικές σχεδιασμού που χρησιμοποιούνται από εταιρείες για να επηρεάζουν ή να χειραγωγούν τις αποφάσεις των χρηστών.

Παραδείγματα τέτοιων πρακτικών είναι:

• κουμπιά που δυσκολεύουν την απόρριψη cookies,
• παραπλανητικές επιλογές συνδρομών,
• πολύπλοκες διαδικασίες διαγραφής λογαριασμού,
• σχεδιασμός που ωθεί τους χρήστες να μοιράζονται περισσότερα δεδομένα από όσα επιθυμούν.

Οι Οργανώσεις Ψηφιακών Δικαιωμάτων ζητούν σαφή απαγόρευση τέτοιων πρακτικών, καθώς θεωρούν ότι περιορίζουν την ελευθερία επιλογής και υπονομεύουν την αυτονομία των πολιτών στο διαδίκτυο.

Ενίσχυση της κυριαρχίας των χρηστών

Ένα ακόμη σημαντικό ζήτημα αφορά τον έλεγχο που έχουν οι πολίτες πάνω στις ψηφιακές υπηρεσίες και τα προϊόντα που αγοράζουν. Σήμερα, πολλές εταιρείες επιβάλλουν περιορισμούς μέσω ασαφών όρων χρήσης, τεχνικών περιορισμών ή απομακρυσμένου ελέγχου συσκευών και εφαρμογών.

Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι ένας χρήστης μπορεί:

• να χάσει πρόσβαση σε ψηφιακό περιεχόμενο που έχει αγοράσει,
• να μην μπορεί να επισκευάσει ή να τροποποιήσει μια συσκευή,
• να εξαρτάται αποκλειστικά από μία πλατφόρμα ή υπηρεσία.

Οι οργανώσεις ζητούν ο DFA να ενισχύσει το δικαίωμα των χρηστών να ελέγχουν τις ψηφιακές τους συσκευές και υπηρεσίες, να διευκολύνει τη μεταφορά δεδομένων μεταξύ πλατφορμών και να προωθήσει τη διαλειτουργικότητα μεταξύ εφαρμογών και υπηρεσιών.

Μια διαφορετική προσέγγιση για το ψηφιακό μέλλον

Σύμφωνα με τις Οργανώσεις Ψηφιακών Δικαιωμάτων, η ψηφιακή δικαιοσύνη δεν μπορεί να επιτευχθεί μέσω περισσότερης επιτήρησης ή αυστηρότερου ελέγχου των χρηστών. Αντίθετα, απαιτείται ένα πλαίσιο που να ενισχύει:

• την ιδιωτικότητα,
• την ελευθερία έκφρασης,
• τη διαφάνεια,
• και την πραγματική δυνατότητα επιλογής.

Ο Νόμος Ψηφιακής Δικαιοσύνης μπορεί να αποτελέσει σημαντική ευκαιρία για την Ευρώπη να δημιουργήσει ένα πιο δίκαιο και ασφαλές ψηφιακό περιβάλλον. Το ερώτημα είναι αν οι τελικές ρυθμίσεις θα περιορίσουν πραγματικά την εξουσία των μεγάλων ψηφιακών πλατφορμών ή αν θα οδηγήσουν σε νέες μορφές ελέγχου και παρακολούθησης των πολιτών.

Πηγή άρθρου: https://www.eff.org/

Η ΤΝ αλλάζει την ταχύτητα και την κλίμακα της απειλής

Η κυβερνοασφάλεια δεν είναι πια μόνο υπόθεση ειδικών που αναζητούν χειροκίνητα αδυναμίες σε κώδικα, δίκτυα και συστήματα. Η Τεχνητή Νοημοσύνη αλλάζει τη φύση του κινδύνου, επειδή μειώνει δραστικά το κόστος γνώσης, χρόνου και δεξιοτήτων που απαιτούνται για μια επίθεση. Μέχρι πρόσφατα, η ανακάλυψη μιας σοβαρής τρωτότητας απαιτούσε βαθιά τεχνική εμπειρία, υπομονή και εξειδικευμένα εργαλεία. Σήμερα, ένα ισχυρό μοντέλο ΤΝ μπορεί να διαβάζει κώδικα, να εντοπίζει ύποπτα μοτίβα, να προτείνει τρόπους εκμετάλλευσης και να βοηθά στη σύνθεση μιας επίθεσης σε φυσική γλώσσα.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε χρήστης γίνεται αυτομάτως ικανός κυβερνοεγκληματίας. Σημαίνει όμως ότι το κατώφλι εισόδου πέφτει. Ένας μέτρια καταρτισμένος επιτιθέμενος μπορεί να κινηθεί ταχύτερα. Μια οργανωμένη ομάδα μπορεί να ελέγξει πολύ περισσότερους στόχους. Μια κρατική ή παρακρατική δομή μπορεί να αυτοματοποιήσει έρευνα που παλαιότερα απαιτούσε μεγάλες ομάδες ειδικών. Το αποτέλεσμα είναι ότι το παράθυρο ανάμεσα στην ανακάλυψη μιας αδυναμίας και την εκμετάλλευσή της μικραίνει επικίνδυνα.

Δεν έχουμε μόνο περισσότερες επιθέσεις, έχουμε διαφορετικές επιθέσεις

Η ιδιαιτερότητα της νέας περιόδου δεν είναι απλώς ο αριθμός των επιθέσεων. Είναι ότι η ΤΝ επηρεάζει όλα τα στάδια της αλυσίδας. Μπορεί να βοηθήσει στη δημιουργία πειστικών μηνυμάτων ηλεκτρονικού ψαρέματος στα ελληνικά, με σωστή γλώσσα, ύφος και κοινωνικό πλαίσιο. Μπορεί να αναλύσει δημόσιες πληροφορίες για έναν οργανισμό και να προτείνει πιθανές τεχνικές εισόδου. Μπορεί να γράψει παραλλαγές κακόβουλου κώδικα, να ελέγξει αν ένα σύστημα είναι εκτεθειμένο, να εξηγήσει σφάλματα, να προσαρμόσει εντολές και να επιταχύνει την πειραματική διαδικασία του επιτιθέμενου.

Ταυτόχρονα, η ίδια η ΤΝ εισάγει νέες κατηγορίες τρωτοτήτων. Οι εφαρμογές που βασίζονται σε μεγάλα γλωσσικά μοντέλα μπορεί να υποστούν επιθέσεις μέσω κακόβουλων οδηγιών, διαρροής ευαίσθητων πληροφοριών, δηλητηρίασης δεδομένων εκπαίδευσης ή κακής σύνδεσης με εξωτερικά εργαλεία. Όταν ένα μοντέλο έχει υπερβολικά δικαιώματα, μπορεί να μετατραπεί από βοηθό σε ανεξέλεγκτο μεσάζοντα. Όταν συνδέεται με βάσεις δεδομένων, αποθετήρια κώδικα ή συστήματα παραγωγής χωρίς αυστηρούς περιορισμούς, το λάθος δεν μένει στην οθόνη. Γίνεται επιχειρησιακό συμβάν.

Γιατί το ανοιχτό λογισμικό είναι μέρος της λύσης

Το ανοιχτό λογισμικό δεν είναι μαγική ασπίδα. Κακός κώδικας μπορεί να υπάρχει και σε ανοιχτά έργα. Η διαφορά είναι ότι το ανοιχτό οικοσύστημα επιτρέπει έλεγχο, αναπαραγωγή, διαφάνεια και γρήγορη συλλογική διόρθωση. Στην εποχή της ΤΝ, αυτά τα χαρακτηριστικά γίνονται κρίσιμα.

Πρώτον, η διαφάνεια του κώδικα επιτρέπει σε ερευνητές, πανεπιστήμια, δημόσιους φορείς και εταιρείες να ελέγχουν τι πραγματικά κάνει ένα σύστημα. Σε κρίσιμες υποδομές, όπως υγεία, ενέργεια, μεταφορές, δήμοι και δημόσιες υπηρεσίες, η τυφλή εξάρτηση από κλειστά συστήματα δημιουργεί αδυναμία ελέγχου. Αν δεν ξέρεις τι τρέχεις, δεν μπορείς να το υπερασπιστείς σωστά.

Δεύτερον, το ανοιχτό λογισμικό μειώνει τον αδειοδοτικό εγκλωβισμό. Η κυβερνοασφάλεια δεν πρέπει να εξαρτάται αποκλειστικά από έναν προμηθευτή, ένα κλειστό προϊόν ή μια μη διαφανή πλατφόρμα. Ένας οργανισμός που μπορεί να αλλάξει πάροχο υποστήριξης, να ελέγξει τον κώδικα, να εκπαιδεύσει προσωπικό και να συμβάλει σε διορθώσεις είναι πιο ανθεκτικός.

Τρίτον, τα ανοιχτά εργαλεία επιτρέπουν οικονομικά βιώσιμη άμυνα. Ένας δήμος, ένα πανεπιστήμιο ή μια μικρομεσαία επιχείρηση δεν μπορεί πάντα να αγοράσει ακριβές ιδιόκτητες πλατφόρμες. Μπορεί όμως να στήσει μια αξιόπιστη γραμμή άμυνας με ανοιχτά εργαλεία, αρκεί να υπάρχει τεχνογνωσία, καλή παραμετροποίηση και διαρκής συντήρηση.

Συγκεκριμένα παραδείγματα ανοιχτής άμυνας

Ένα δημόσιο πληροφοριακό σύστημα μπορεί να ξεκινά από υποχρεωτικό κατάλογο εξαρτήσεων λογισμικού, με SBOM σε μορφότυπα όπως SPDX ή CycloneDX. Έτσι, όταν ανακοινώνεται μια σοβαρή τρωτότητα, ο οργανισμός γνωρίζει αμέσως ποια συστήματα επηρεάζονται. Με εργαλεία όπως Trivy ή Grype μπορεί να ελέγχει containers και βιβλιοθήκες. Με Gitleaks μπορεί να εντοπίζει κατά λάθος δημοσιευμένα μυστικά κλειδιά. Με Semgrep μπορεί να εφαρμόζει κανόνες ελέγχου κώδικα σε κάθε αλλαγή πριν αυτή φτάσει στην παραγωγή.

Στην αλυσίδα παραγωγής λογισμικού, εργαλεία και πρακτικές όπως OpenSSF Scorecard, SLSA, Sigstore και Cosign βοηθούν ώστε κάθε πακέτο, container ή βιβλιοθήκη να έχει προέλευση, υπογραφή και ελέγξιμη διαδρομή. Αυτό είναι κρίσιμο όταν η ΤΝ μπορεί να παράγει γρήγορα κώδικα, αλλά και να εισάγει γρήγορα λάθη ή εξαρτήσεις αμφίβολης προέλευσης.

Στην επιχειρησιακή παρακολούθηση, ανοιχτά εργαλεία όπως Wazuh, Zeek, Suricata και Falco μπορούν να καλύψουν τελικά σημεία, δίκτυα και περιβάλλοντα containers. Για ανταλλαγή πληροφοριών απειλών, MISP και OpenCTI επιτρέπουν συνεργασία ανάμεσα σε δημόσιους φορείς, ερευνητικά κέντρα και κοινότητες ασφάλειας. Η ΤΝ μπορεί να προστεθεί πάνω σε αυτά ως βοηθός ανάλυσης συμβάντων, όχι ως ανεξέλεγκτος αυτόματος χειριστής.

Η σωστή πολιτική επιλογή

Η απάντηση στην ΤΝ δεν είναι να κλείσουμε τα συστήματα πίσω από ακόμη περισσότερα μαύρα κουτιά. Είναι να χτίσουμε ανοιχτές, ελέγξιμες και συντηρήσιμες υποδομές. Για την Ελλάδα αυτό σημαίνει δημόσιες προμήθειες με ανοιχτά πρότυπα, υποχρεωτικά SBOM, δημοσίευση κώδικα όπου χρηματοδοτείται από δημόσιο χρήμα, ενίσχυση ελληνικών ομάδων ανοιχτού λογισμικού και δημιουργία εθνικής εφεδρείας κυβερνοασφάλειας με πανεπιστήμια, ερευνητές, επιχειρήσεις και κοινότητες.

Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα κάνει τις επιθέσεις ταχύτερες. Μπορεί όμως να κάνει και την άμυνα καλύτερη, αν οι αμυνόμενοι έχουν πρόσβαση σε γνώση, εργαλεία και κώδικα. Η ανοιχτότητα δεν είναι ιδεολογική πολυτέλεια. Είναι πρακτική προϋπόθεση ψηφιακής ανθεκτικότητας.

Πηγή άρθρου: glossapi.gr

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υποστηρίζει ότι ο Κανονισμός για τις Ψηφιακές Αγορές (Digital Markets Act – DMA) είναι «κατάλληλος για τον σκοπό του» και ήδη έχει θετικό αντίκτυπο στις ψηφιακές αγορές της Ευρώπης. Ωστόσο, παρά τις μεγάλες δυνατότητές του, η μέχρι σήμερα εφαρμογή του αποκαλύπτει σοβαρές αδυναμίες. Η χαλαρή επιβολή των κανόνων και οι πολιτικές παρεμβάσεις φαίνεται να επιτρέπουν στις μεγάλες τεχνολογικές πλατφόρμες – τους λεγόμενους gatekeepers – να συνεχίζουν να κυριαρχούν στην ψηφιακή οικονομία.

Ένας ιστορικός νόμος για τις ψηφιακές αγορές

Στις 28 Απριλίου, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε την πρώτη επίσημη αξιολόγηση του DMA, όπως προβλέπει ο ίδιος ο κανονισμός. Ο DMA θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα εργαλεία της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τον περιορισμό της δύναμης των μεγάλων τεχνολογικών εταιρειών και για την προστασία του ανταγωνισμού, της ιδιωτικότητας και της ελευθερίας επιλογής των χρηστών.

Ο στόχος του νόμου είναι ξεκάθαρος: να εμποδίσει τις κυρίαρχες ψηφιακές πλατφόρμες να εκμεταλλεύονται τη θέση τους εις βάρος μικρότερων επιχειρήσεων και των ίδιων των καταναλωτών. Για να πετύχει όμως αυτός ο στόχος, απαιτείται όχι μόνο σωστή νομοθεσία αλλά και αποφασιστική εφαρμογή της.

Οι πρώτες επιτυχίες του DMA

Δεν μπορεί να αγνοηθεί ότι ο DMA έχει ήδη επιφέρει ορισμένες σημαντικές αλλαγές. Για παράδειγμα:

• Οι χρήστες smartphone στην Ευρώπη βλέπουν πλέον οθόνες επιλογής (choice screens), μέσω των οποίων μπορούν να επιλέγουν ελεύθερα τον browser ή τη μηχανή αναζήτησης που επιθυμούν.
• Οι μεγάλες πλατφόρμες υποχρεώνονται να ζητούν τη συγκατάθεση των χρηστών πριν συνδυάσουν προσωπικά δεδομένα από διαφορετικές υπηρεσίες.

Αυτές οι αλλαγές ενισχύουν την ελευθερία επιλογής και την προστασία της ιδιωτικότητας, δύο βασικούς πυλώνες του DMA.

Οι gatekeepers συνεχίζουν να παρακάμπτουν τον νόμο

Παρά τις αρχικές επιτυχίες, πολλές από τις μεγαλύτερες τεχνολογικές εταιρείες κατηγορούνται ότι συνεχίζουν να παραβιάζουν ή να παρακάμπτουν τις υποχρεώσεις του DMA.

Η Apple, για παράδειγμα, εξακολουθεί να διατηρεί αυστηρό έλεγχο στο ποιες εφαρμογές μπορούν να εγκαθίστανται στα iPhone, παρά το γεγονός ότι ο DMA απαιτεί τη δυνατότητα χρήσης ανεξάρτητων app stores και εναλλακτικών τρόπων διανομής εφαρμογών.

Η Google ακολουθεί παρόμοια πρακτική στο Android, ενώ παράλληλα συνεχίζει να δυσκολεύει την αφαίρεση προεγκατεστημένων εφαρμογών από τις συσκευές. Μάλιστα, σύμφωνα με επικριτές της, η εταιρεία επιχειρεί να εκμεταλλευτεί νομικά «παράθυρα», ισχυριζόμενη ότι ο όρος «απεγκατάσταση» δεν σημαίνει πλήρη αφαίρεση εφαρμογών από τη συσκευή.

Επιπλέον, τόσο η Apple όσο και η Google φέρονται να επιβάλλουν νέες χρεώσεις ακόμη και όταν επιτρέπουν εναλλακτικές λύσεις, διατηρώντας στην πράξη τον έλεγχο των οικοσυστημάτων τους.

Το μεγάλο πρόβλημα: αδύναμη εφαρμογή

Το βασικότερο πρόβλημα, σύμφωνα με πολλούς αναλυτές και οργανώσεις ψηφιακών δικαιωμάτων, δεν είναι ο ίδιος ο νόμος αλλά η εφαρμογή του.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατηγορείται ότι προτιμά μια προσέγγιση «ρυθμιστικού διαλόγου» με τις μεγάλες εταιρείες αντί για αυστηρή επιβολή κυρώσεων. Με άλλα λόγια, αντί να απαιτεί άμεση συμμόρφωση, επιλέγει συχνά να διαπραγματεύεται με τους gatekeepers.

Αυτό δημιουργεί την εντύπωση ότι οι μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες απολαμβάνουν προνομιακή μεταχείριση που δεν θα είχε καμία άλλη επιχείρηση ή πολίτης σε περίπτωση παραβίασης της νομοθεσίας.

Πολιτικές παρεμβάσεις και ζήτημα αξιοπιστίας

Ανησυχία προκαλούν και οι πληροφορίες ότι η Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, καθυστέρησε την επιβολή ήδη οριστικοποιημένου προστίμου δισεκατομμυρίων ευρώ κατά της Google.

Αν επιβεβαιωθούν αυτές οι πληροφορίες, θα πρόκειται για σοβαρό πλήγμα στην αξιοπιστία του DMA και συνολικά της ευρωπαϊκής πολιτικής ανταγωνισμού. Η εφαρμογή ενός τόσο σημαντικού νόμου δεν μπορεί να εξαρτάται από πολιτικές ισορροπίες ή πιέσεις.

Η ανεξαρτησία της επιβολής του νόμου είναι κρίσιμη όχι μόνο για την αποτελεσματικότητα του DMA αλλά και για την εμπιστοσύνη των πολιτών στους ευρωπαϊκούς θεσμούς.

Ένα πολιτικό τεστ για την Ευρώπη

Ο DMA αποτελεί ίσως τη σημαντικότερη προσπάθεια της Ευρώπης να περιορίσει τη δύναμη των ψηφιακών κολοσσών και να αποκαταστήσει την ισορροπία στην ψηφιακή οικονομία. Όμως η επιτυχία του δεν θα κριθεί από τις καλές προθέσεις ή τη φιλόδοξη διατύπωση του νόμου, αλλά από το κατά πόσο θα εφαρμοστεί στην πράξη.

Η Ευρωπαϊκή Ένωση βρίσκεται μπροστά σε ένα κρίσιμο πολιτικό τεστ: είτε θα επιβάλει τον DMA με συνέπεια, ανεξαρτησία και αποφασιστικότητα είτε θα επιτρέψει στους gatekeepers να συνεχίσουν να διαμορφώνουν τους κανόνες της ψηφιακής αγοράς προς όφελός τους.

Το μέλλον της ευρωπαϊκής ψηφιακής οικονομίας – αλλά και η εμπιστοσύνη των πολιτών στους δημοκρατικούς θεσμούς – εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από αυτή την επιλογή.

Πηγή άρθρου: https://edri.org/our-work/if-the-dma-is-fit-for-purpose-why-are-the-gatekeepers-winning/

Η Ολλανδία προχώρησε στη δοκιμαστική έναρξη λειτουργίας της νέας πλατφόρμας αποθετηρίου κώδικα code.overheid.nl, η οποία προορίζεται για τη δημόσια διοίκηση και βασίζεται στο λογισμικό ανοιχτού κώδικα Forgejo. Η πλατφόρμα φιλοξενείται αποκλειστικά από το ίδιο το ολλανδικό κράτος και διαχειρίζεται από το Open Source Programme Office (OSPO) του Υπουργείου Εσωτερικών και Σχέσεων του Βασιλείου.

Η πρωτοβουλία αυτή δημιουργήθηκε ως εναλλακτική λύση απέναντι στις μεγάλες εμπορικές υπηρεσίες φιλοξενίας κώδικα και ελέγχου εκδόσεων, όπως το GitHub ή άλλες αντίστοιχες πλατφόρμες. Το εγχείρημα έχει εμπνευστεί από παρόμοιες ευρωπαϊκές προσπάθειες, όπως η γερμανική πλατφόρμα opencode.de και η ευρωπαϊκή code.europa.eu.

Ψηφιακή Κυριαρχία και Έλεγχος Δεδομένων

Βασικός στόχος της νέας πλατφόρμας είναι η ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας και του ελέγχου των δεδομένων του ολλανδικού δημοσίου. Σύμφωνα με τον Boris Van Hoytema, Project Manager του OSPO, η ανάγκη δημιουργίας μιας κρατικά ελεγχόμενης πλατφόρμας προέκυψε από τη νομική απαίτηση το υπουργείο να δημοσιεύει τον πηγαίο του κώδικα σε υποδομή που ανήκει στο ίδιο το κράτος.

Μέχρι σήμερα, πολλοί δημόσιοι οργανισμοί στην Ολλανδία χρησιμοποιούσαν εξωτερικές πλατφόρμες, γεγονός που δημιουργούσε εξαρτήσεις από τρίτους παρόχους και πιθανούς περιορισμούς στο μέλλον. Αντίθετα, το Forgejo είναι μια ελαφριά, αυτο-φιλοξενούμενη πλατφόρμα, επιτρέποντας στην κυβέρνηση να διατηρεί πλήρη έλεγχο της υποδομής και της αξιοπιστίας της υπηρεσίας.

Ενίσχυση της Συνεργασίας στον Δημόσιο Τομέα

Πέρα από τη φιλοξενία ανοιχτού κώδικα, η νέα πλατφόρμα στοχεύει και στην ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ των δημόσιων υπηρεσιών αλλά και με την ευρύτερη κοινότητα προγραμματιστών. Η αρχιτεκτονική του Forgejo επιτρέπει την ομοσπονδιοποίηση αποθετηρίων κώδικα, διευκολύνοντας τη διασύνδεση διαφορετικών φορέων χωρίς εξάρτηση από έναν μόνο πάροχο ή εταιρεία.

Ο Van Hoytema ανέφερε ότι το όραμα της ομάδας είναι η δημιουργία μιας πλήρους πλατφόρμας ανάπτυξης λογισμικού και συνεργασίας για ολόκληρη τη δημόσια διοίκηση. Ήδη, διάφοροι κρατικοί οργανισμοί συμμετέχουν ενεργά στην ανάπτυξη της υπηρεσίας, ενώ η κοινότητα χρηστών καλείται να συμβάλει στη διαμόρφωση των λειτουργιών της πλατφόρμας.

Σταδιακή Υλοποίηση με Έμφαση στις Ανάγκες των Χρηστών

Η ολλανδική κυβέρνηση επέλεξε να προχωρήσει αρχικά σε μια «soft launch» έκδοση της πλατφόρμας, ώστε να δοκιμαστεί στην πράξη και να εξελιχθεί βάσει πραγματικών αναγκών και σχολίων των χρηστών. Η στρατηγική αυτή επιτρέπει τη σταδιακή ανάπτυξη λειτουργιών που θα υποστηρίζουν αποτελεσματικά τις καθημερινές ανάγκες των δημόσιων οργανισμών.

Η πρωτοβουλία της Ολλανδίας αντικατοπτρίζει μια ευρύτερη ευρωπαϊκή τάση προς την υιοθέτηση ανοιχτού λογισμικού και τη δημιουργία ανεξάρτητων ψηφιακών υποδομών, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από μεγάλες τεχνολογικές εταιρείες και την ενίσχυση της διαφάνειας και της ασφάλειας στον δημόσιο τομέα.

Πηγή άρθρου: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/

εντολή για να βρεις με ποιον πυρήνα λειτουργεί το σύστημά σου: 

uname -r

εντολή για να βρεις ποιους πυρήνες έχει αποθηκευμένους:

apt list --installed | grep linux-image | cut -d/ -f1 

εντολή για διαγραφή παλιού πυρήνα λίνουξ: 

 $ sudo apt purge linux-image-6.1.105-antix.1-amd64-smp linux-headers-6.1.105-antix.1-amd64-smp

μετά τη διαγραφή, ένα καθαρισματάκι:

 sudo apt autoremove

webliography

https://www.antixforum.com/forums/topic/how-delete-older-kernels/#post-203570  

Η Google ανακοίνωσε τους επιλεγμένους οργανισμούς για το Google Summer of Code 2026 (GSoC 2026), και ανάμεσά τους συγκαταλέγεται για ακόμη μία χρονιά ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ

H ΕΕΛΛΑΚ συμμετέχει ως mentor organization στο πρόγραμμα, υποστηρίζοντας έργα ανοιχτού κώδικα που θα υλοποιηθούν από φοιτητές, ερευνητές και νέους προγραμματιστές από όλο τον κόσμο κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού του 2026. Οι συμμετέχοντες που θα ολοκληρώσουν επιτυχώς το πρόγραμμα θα λάβουν αμοιβή έως 3.600$ για τη συνεισφορά τους.

Φέτος, η ΕΕΛΛΑΚ συμμετέχει με 7 έργα ανοιχτού κώδικα, που καλύπτουν ένα ευρύ φάσμα τομέων: από την Τεχνητή Νοημοσύνη και την επεξεργασία φυσικής γλώσσας, έως τις διαστημικές εφαρμογές, την εκπαιδευτική ρομποτική και την ασφάλεια λογισμικού. Η πλήρης λίστα των έργων είναι διαθέσιμη στη σελίδα του ΕΕΛΛΑΚ στο GSoC 2026.

Τα 7 έργα ανοιχτού κώδικα

1. VS Code Plugin για το CScout

Στόχος του έργου είναι η δημιουργία ενός plugin για το Visual Studio Code που θα λειτουργεί ως γραφικό περιβάλλον για το CScout, ένα εργαλείο ανάλυσης και αναπαραγωγής (refactoring) κώδικα C. Το CScout μπορεί να αναλύσει μεγάλα projects εκατομμυρίων γραμμών κώδικα (όπως τον πυρήνα Linux ή τον Apache), αλλά η χρήση του παραμένει δύσκολη χωρίς γραφικό περιβάλλον. Το plugin θα φέρει τα αποτελέσματα ανάλυσης απευθείας μέσα στον editor, μειώνοντας σημαντικά το εμπόδιο υιοθέτησης του εργαλείου από developers. Mentor: Diomidis Spinellis

2. OpenTRIM – Βελτίωση Προσομοίωσης Ιόντων σε Υλικά

Το OpenTRIM είναι ένα ανοιχτού κώδικα πλαίσιο Monte Carlo για την προσομοίωση της διέλευσης ενεργητικών ιόντων μέσα σε υλικά και τον υπολογισμό των αντίστοιχων βλαβών. Φέτος το έργο στοχεύει στην ανάπτυξη ενός εργαλείου 3D οπτικοποίησης σε πραγματικό χρόνο για τα ιοντικά ίχνη που παράγει η προσομοίωση, καθώς και στη δημιουργία Python bindings ώστε η εκτέλεση προσομοιώσεων να γίνεται απευθείας από Python. Mentors: George Apostolopoulos, Michail Axiotis, Eleni Mitsi

3. GlossAPI: ML-assisted Anonymization Layer and Targeted Pipeline Improvements for Greek Datasets

Τα ελληνικά δημόσια datasets, όπως αυτά του OpenGov, περιέχουν συχνά προσωπικά δεδομένα που πρέπει να αφαιρεθούν για τη συμμόρφωση με τον GDPR. Η αυτόματη ανωνυμοποίηση ελληνικού κειμένου είναι ιδιαίτερα απαιτητική λόγω της πολυπλοκότητας της γλώσσας και των σφαλμάτων OCR που εμφανίζονται συχνά στα έγγραφα. Το project αναπτύσσει ένα αυτόνομο εργαλείο ανωνυμοποίησης που ενσωματώνεται στο pipeline του GlossAPI, συνδυάζοντας γρήγορες κανονικές εκφράσεις και προσαρμοσμένα λεξικά για τυπικές πληροφορίες. Το σύνολο θα εκτίθεται μέσω ενός απλού FastAPI REST interface, διατηρώντας τον κύριο κώδικα του GlossAPI καθαρό και ανεξάρτητο. Contributor: George Sotiropoulos | Mentors: Nikos Tsekos, Myrsini Ioannou, Dimitrios Athanasopoulos, Panagiotis Skarvelis

4. Command & Data Handling Software για CubeSat FlatSat Testbed

Το έργο εστιάζει στην ανάπτυξη λογισμικού διαχείρισης εντολών και δεδομένων (C&DH flight software) για ένα ανοιχτής αρχιτεκτονικής δοκιμαστικό περιβάλλον CubeSat. Πρόκειται για μια ground-based πλατφόρμα ανάπτυξης και δοκιμών αλγορίθμων AI επί του σκάφους, κατάλληλη για φοιτητικά projects και μελλοντικές ανοιχτές αποστολές CubeSat. Το λογισμικό θα υλοποιηθεί σε STM32 με FreeRTOS και θα ακολουθεί αρχιτεκτονική εμπνευσμένη από το NASA cFS. Mentors: Christos Chronis, Simon Vellas

5. Fine-tuning Μοντέλων AI για Δημοτικά Συμβούλια

Το έργο αξιοποιεί την πλατφόρμα OpenCouncil — ένα civic tech εργαλείο που κάνει τις συνεδριάσεις ελληνικών δημοτικών συμβουλίων προσβάσιμες στους πολίτες μέσω AI μεταγραφής και αναζήτησης. Με εκατοντάδες ώρες ηχογραφήσεων και ανθρώπινα διορθωμένα transcripts από 10+ δήμους, το project στοχεύει στο fine-tuning του μοντέλου Whisper ώστε να βελτιωθεί σημαντικά η ακρίβεια μεταγραφής για ελληνική διοικητική ορολογία, τοπικές διαλέκτους και πολλαπλούς ομιλητές. Το αποτέλεσμα θα δημοσιευθεί ανοιχτά, ωφελώντας ολόκληρη την ελληνόφωνη κοινότητα NLP. Mentors: Andreas Kouloumos, Christos Porios

6. Unified SBOM Management via RDF Database Abstraction

Το έργο αντιμετωπίζει την πρόκληση διαχείρισης δεδομένων Software Bill of Materials (SBOM) σε μεγάλη κλίμακα. Τα SBOMs σε μορφή SPDX είναι κρίσιμα για την ασφάλεια της αλυσίδας εφοδιασμού λογισμικού, αλλά οι υπάρχουσες λύσεις βασισμένες σε αρχεία δεν επαρκούν για σύνθετη ανάλυση. Το project αναπτύσσει εργαλεία που αξιοποιούν RDF triplestores και ερωτήματα SPARQL, παραμένοντας database-agnostic με υποστήριξη πολλαπλών backends. Τα παραδοτέα περιλαμβάνουν εργαλεία εισαγωγής/εξαγωγής SPDX εγγράφων, βοηθητικά εργαλεία CRUD και τεκμηρίωση. Contributor: Maira Papadopoulou | Mentor: Alexios Zavras

7. FOSSBot Platform: Βελτιώσεις Προσομοίωσης και Ενσωμάτωση AI

Το FOSSBot είναι μια ανοιχτή ρομποτική πλατφόρμα με εκπαιδευτικό προσανατολισμό. Φέτος το project στοχεύει στην ενίσχυση του περιβάλλοντος προσομοίωσης ρομπότ με AI-driven δυνατότητες και βελτιωμένο ρεαλισμό, εστιάζοντας στη διαλειτουργικότητα, την επεκτασιμότητα και την αναπαραγωγιμότητα μέσα σε ανοιχτά οικοσυστήματα. Το αποτέλεσμα θα περιλαμβάνει βελτιωμένα simulation modules, AI components για αυτόνομη λήψη αποφάσεων και παραδείγματα χρήσης για εκπαίδευση και έρευνα. Mentors: Christos Chronis, Eleftheria Papageorgiou, Irida Ntinou

Η ΕΕΛΛΑΚ και το GSoC

Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ συμμετέχει στο Google Summer of Code εδώ και πολλά χρόνια, αποτελώντας έναν από τους πιο σταθερούς Ελληνικούς φορείς στο πρόγραμμα. Μέσα από αυτή τη συμμετοχή, υποστηρίζει νέους προγραμματιστές να συνεισφέρουν σε πραγματικά έργα ανοιχτού λογισμικού, αποκτώντας εμπειρία σε επαγγελματικά περιβάλλοντα ανάπτυξης. Τα φετινά 7 έργα αντικατοπτρίζουν τον πολυδιάστατο χαρακτήρα του οργανισμού: από την επιστήμη υλικών και τις διαστημικές τεχνολογίες, έως την ψηφιακή διακυβέρνηση και την εκπαίδευση.

Περισσότερες πληροφορίες για τα έργα στη σελίδα του ΕΕΛΛΑΚ στο GSoC 2026 και στο wiki προτάσεων του ΕΕΛΛΑΚ.

Οι εκδηλώσεις δεν σταματούν καθώς αυτήν την εβδομάδα πραγματοποιούνται εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για τις ανοιχτές τεχνολογίες και την καινοτομία! Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ) σας προτείνει να τις παρακολουθήσετε και να τις διαδώσετε. Μπορείτε επίσης να δείτε περισσότερες εκδηλώσεις για τις επόμενες εβδομάδες ή να καταχωρίσετε τη δική σας εκδήλωση στο: https://ellak.gr/events.

Η ΤΝ δεν σκέφτεται όπως ο άνθρωπος

Η τεχνητή νοημοσύνη εντυπωσιάζει γιατί υπολογίζει, ταξινομεί, αναζητά μοτίβα, παράγει κείμενα, εικόνες και απαντήσεις με ταχύτητα που ξεπερνά κάθε ανθρώπινη δυνατότητα. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι βρίσκεται πάνω στην ίδια κλίμακα με την ανθρώπινη νόηση, απλώς σε υψηλότερη βαθμίδα. Δεν έχουμε έναν κοινό άξονα όπου από τη μία πλευρά βρίσκεται ο μαθητής, πιο πάνω ο δάσκαλος και ακόμη πιο πάνω το σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Έχουμε δύο διαφορετικές δομές.

Η ανθρώπινη σκέψη δεν είναι μόνο επεξεργασία πληροφορίας. Είναι μνήμη, εμπειρία, σώμα, συναίσθημα, γλώσσα, κοινωνική σχέση, αμφιβολία, ηθική κρίση, ευθύνη. Μαθαίνουμε επειδή δοκιμάζουμε, αποτυγχάνουμε, ξαναπροσπαθούμε, συνομιλούμε, διαφωνούμε, συνδέουμε το νέο με όσα ήδη γνωρίζουμε. Η τεχνητή νοημοσύνη, αντίθετα, δεν έχει βίωμα, πρόθεση, παιδαγωγική ευθύνη ή κατανόηση με την ανθρώπινη έννοια. Παράγει πιθανές απαντήσεις με βάση πρότυπα που έχει αντλήσει από τεράστιους όγκους δεδομένων. Μπορεί να μιμείται πειστικά τη γλώσσα της σκέψης, χωρίς να σκέφτεται όπως σκέφτεται ένας άνθρωπος.

Αυτή η διάκριση είναι κρίσιμη για την εκπαίδευση. Αν δούμε την τεχνητή νοημοσύνη ως «εξυπνότερο μαθητή» ή ως «αυτόματο δάσκαλο», θα οργανώσουμε το σχολείο γύρω από μια παρανόηση. Αν τη δούμε ως ισχυρό, αλλά περιορισμένο υπολογιστικό εργαλείο, τότε μπορούμε να την αξιοποιήσουμε χωρίς να αλλοιώσουμε τον πυρήνα της μάθησης.

Από την υποστήριξη στη γνωσιακή εκχώρηση

Το κείμενο για τη δημόσια διοίκηση επισημαίνει ότι η τεχνητή νοημοσύνη δεν μπορεί να σώσει έναν οργανισμό όταν τα έγγραφα είναι άναρχα, διάσπαρτα, ατεκμηρίωτα και χωρίς διακυβέρνηση. Το ίδιο ισχύει και στην εκπαίδευση. Η ΤΝ δεν μπορεί να ενισχύσει τη μάθηση όταν δεν υπάρχει σαφής παιδαγωγικός σκοπός, όταν οι πηγές δεν ελέγχονται, όταν η εργασία του μαθητή γίνεται απλή ανάθεση σε μια πλατφόρμα και όταν ο εκπαιδευτικός χάνει τον έλεγχο της διαδικασίας.

Ο κίνδυνος δεν είναι μόνο η λογοκλοπή ή οι λανθασμένες απαντήσεις. Ο βαθύτερος κίνδυνος είναι η γνωσιακή εκχώρηση: ο μαθητής να παύει σταδιακά να αναλαμβάνει ο ίδιος την προσπάθεια κατανόησης. Όταν η περίληψη, η επιχειρηματολογία, η μετάφραση, η επίλυση, η διόρθωση και η παραγωγή ιδεών γίνονται κυρίως από ένα σύστημα, τότε αλλάζει ο τρόπος με τον οποίο ο μαθητής μαθαίνει. Δεν ασκείται στον κόπο της διατύπωσης, στην επιλογή επιχειρημάτων, στην αναζήτηση πηγών, στην αμφιβολία, στην επιμονή. Μαθαίνει να ζητά απάντηση, όχι να χτίζει κρίση.

Η αλλοίωση της γνωστικής λειτουργίας δεν συμβαίνει από τη μια μέρα στην άλλη. Συμβαίνει αθόρυβα, όταν η ευκολία αντικαθιστά τη μαθησιακή προσπάθεια. Όπως η διαρκής εξάρτηση από την αναζήτηση στο διαδίκτυο άλλαξε τη σχέση μας με τη μνήμη, έτσι και η διαρκής εξάρτηση από γεννήτριες απαντήσεων μπορεί να αλλάξει τη σχέση μας με την κρίση, τη συγκέντρωση και τη γλωσσική ακρίβεια.

Η παιδαγωγική απάντηση δεν είναι απαγόρευση, είναι δημοκρατικός έλεγχος

Το σχολείο δεν μπορεί να αγνοήσει την τεχνητή νοημοσύνη. Οι μαθητές ήδη τη χρησιμοποιούν. Το ερώτημα είναι με ποιους κανόνες, με ποια εργαλεία και με ποια παιδαγωγική στόχευση. Η απάντηση δεν είναι η γενική απαγόρευση, αλλά η δημόσια, ανοιχτή και παιδαγωγικά ελεγχόμενη ένταξη.

Πρώτον, χρειάζεται καθαρή διάκριση ανάμεσα στη χρήση της ΤΝ ως βοηθήματος και στη χρήση της ως υποκατάστατου της σκέψης. Ένα εργαλείο μπορεί να βοηθήσει έναν μαθητή να οργανώσει σημειώσεις, να συγκρίνει πηγές, να εντοπίσει ασάφειες σε ένα κείμενο ή να προτείνει ερωτήματα. Δεν πρέπει όμως να μετατρέπεται στον πραγματικό συγγραφέα της εργασίας, στον αόρατο λύτη των ασκήσεων ή στον τελικό κριτή της γνώσης.

Δεύτερον, η ΤΝ στην εκπαίδευση πρέπει να στηρίζεται σε ανοιχτές τεχνολογίες, ανοιχτά πρότυπα και ελεγχόμενες δημόσιες υποδομές. Δεν μπορεί η μαθησιακή διαδικασία να εξαρτάται από κλειστά εμπορικά συστήματα που συλλέγουν δεδομένα, αλλάζουν όρους χρήσης και λειτουργούν ως μαύρα κουτιά. Το δημόσιο σχολείο χρειάζεται εργαλεία που μπορούν να ελεγχθούν, να προσαρμοστούν στην ελληνική γλώσσα, να υπηρετούν το αναλυτικό πρόγραμμα και να προστατεύουν τα δεδομένα μαθητών και εκπαιδευτικών.

Τρίτον, χρειάζεται επιμόρφωση των εκπαιδευτικών. Ο εκπαιδευτικός δεν πρέπει να μείνει μόνος απέναντι σε μια τεχνολογία που αλλάζει ταχύτατα. Χρειάζεται να γνωρίζει πότε η ΤΝ βοηθά, πότε παραπλανά, πότε ενισχύει τη μαθησιακή διαδικασία και πότε την αδειάζει από περιεχόμενο. Χρειάζεται επίσης να μπορεί να σχεδιάζει δραστηριότητες όπου ο μαθητής εξηγεί τη σκέψη του, τεκμηριώνει τις επιλογές του και αξιολογεί κριτικά την απάντηση της μηχανής.

Να προστατεύσουμε τη σκέψη ως κοινό αγαθό

Η εκπαίδευση δεν υπάρχει για να παράγει γρήγορες απαντήσεις. Υπάρχει για να καλλιεργεί ανθρώπους ικανούς να σκέφτονται, να συνεργάζονται, να αμφισβητούν, να δημιουργούν και να συμμετέχουν στη δημοκρατική ζωή. Αν η τεχνητή νοημοσύνη χρησιμοποιηθεί χωρίς όρια, μπορεί να φτωχύνει τη γλώσσα, να μειώσει την αντοχή στην πνευματική δυσκολία και να κάνει τη γνώση επιφανειακή.

Γι’ αυτό η βασική αρχή πρέπει να είναι απλή: η ΤΝ στην εκπαίδευση να υπηρετεί τη μάθηση, όχι να την αντικαθιστά. Να ενισχύει τον εκπαιδευτικό, όχι να τον υποκαθιστά. Να βοηθά τον μαθητή να σκέφτεται καλύτερα, όχι να σκέφτεται λιγότερο. Και κυρίως, να σχεδιάζεται ως δημόσια παιδαγωγική υποδομή, με ανοιχτότητα, διαφάνεια, λογοδοσία και ανθρώπινη ευθύνη.

Πηγές άρθρου:

Think Digital Partners, “AI won’t save government until it gets control of its documents”: Το άρθρο τεκμηριώνει ότι η ΤΝ δεν μπορεί να λειτουργήσει αξιόπιστα πάνω σε άναρχο, αδόμητο και αδιακυβέρνητο πληροφοριακό υλικό, προσφέροντας χρήσιμη αναλογία για την ανάγκη παιδαγωγικής και γνωσιακής διακυβέρνησης στην εκπαίδευση: https://www.thinkdigitalpartners.com/news/2026/03/31/ai-wont-save-government-until-it-gets-control-of-its-documents/,

UNESCO, “Guidance for Generative AI in Education and Research”: Η UNESCO διατυπώνει διεθνές πλαίσιο για ανθρωποκεντρική, παιδαγωγικά ελεγχόμενη και θεσμικά υπεύθυνη χρήση της παραγωγικής ΤΝ στην εκπαίδευση και την έρευνα: https://www.unesco.org/en/articles/guidance-generative-ai-education-and-research,

Microsoft Research, “The Impact of Generative AI on Critical Thinking”: Η έρευνα εξετάζει πώς η εμπιστοσύνη στα συστήματα παραγωγικής ΤΝ μπορεί να συνδέεται με μειωμένη ενεργοποίηση κριτικής σκέψης σε εργασιακές και γνωσιακές ροές: https://www.microsoft.com/en-us/research/publication/the-impact-of-generative-ai-on-critical-thinking-self-reported-reductions-in-cognitive-effort-and-confidence-effects-from-a-survey-of-knowledge-workers/,

Betsy Sparrow, Jenny Liu, Daniel M. Wegner, “Google Effects on Memory: Cognitive Consequences of Having Information at Our Fingertips”: Κλασική ερευνητική εργασία για το πώς η εύκολη πρόσβαση σε εξωτερικές πηγές πληροφορίας επηρεάζει τη μνήμη και τη γνωσιακή εξάρτηση από τεχνολογικά μέσα: https://www.science.org/doi/10.1126/science.1207745.

Το Coordinate me επιστρέφει για τρίτη χρονιά ως διεθνής διαγωνισμός στο Wikidata, με στόχο την ενίσχυση και εμπλουτισμό δεδομένων που περιλαμβάνουν γεωγραφικές πληροφορίες – από μικρούς οικισμούς και φαρμακεία έως δημόσια τέχνη και φυσικά μνημεία.

Ο διαγωνισμός επικεντρώνεται στη δημιουργία και βελτίωση στοιχείων στο Wikidata που σχετίζονται με συγκεκριμένες χώρες-στόχους, ενισχύοντας έτσι την ποιότητα και την πληρότητα των ανοιχτών γεωδεδομένων.

Το Coordinate me 2026 θα πραγματοποιηθεί από τις 1 έως τις 31 Μαΐου 2026. Κατά τη διάρκειά του, συντάκτες από όλο τον κόσμο θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν, συμβάλλοντας ενεργά στην ενίσχυση της γνώσης που διατίθεται ελεύθερα μέσω του Wikidata.

Για τη συμμετοχή τους, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να ακολουθήσουν τις αναλυτικές οδηγίες που είναι διαθέσιμες στη σχετική σελίδα του εγχειρήματος.

Συνολικά, θα απονεμηθούν βραβεία αξίας 4.850 ευρώ σε διακριθέντες συμμετέχοντες, ως αναγνώριση της συνεισφοράς τους.

Ο διαγωνισμός υποστηρίζεται από το Wikimedia Community User Group Greece.

Η υπόσχεση της συμμετοχής

Η ψηφιακή διαβούλευση στους δήμους δεν είναι πλέον μια συμπληρωματική λειτουργία επικοινωνίας. Μπορεί να γίνει βασική υποδομή τοπικής δημοκρατίας, ειδικά σε πόλεις που καλούνται να αποφασίσουν για κυκλοφορία, δημόσιο χώρο, κλιματική ανθεκτικότητα, κοινωνικές υπηρεσίες, σχολικές υποδομές και αστική ανάπλαση. Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να ενισχύσει αυτή τη διαδικασία, αλλά μόνο αν χρησιμοποιηθεί ως υποστηρικτικό εργαλείο και όχι ως υποκατάστατο της πολιτικής κρίσης, της κοινωνικής σύγκρουσης και της ανθρώπινης συνεννόησης.

Το παράδειγμα του Μπάμπεργκ στη Γερμανία δείχνει καθαρά το δίλημμα. Η πόλη χρησιμοποιεί πλατφόρμα βασισμένη στο ανοιχτό λογισμικό CONSUL για διαδικασίες συμμετοχής, ενώ η διαβούλευση συνδυάζεται με φυσικές συναντήσεις και δημοτικές συνελεύσεις. Τα θέματα αφορούν από τον δημόσιο χώρο έως την ιστοσελίδα του δήμου και τις τοπικές χρηματοδοτήσεις. Η εμπειρία δείχνει ότι οι ψηφιακές πλατφόρμες μπορούν να κάνουν ορατές περισσότερες ιδέες, να συγκεντρώνουν σχόλια, να κρατούν αρχείο και να επιτρέπουν στους πολίτες να παρακολουθούν την πορεία μιας πρότασης. Δεν λύνουν όμως από μόνες τους το πρόβλημα της αντιπροσωπευτικότητας. Συνήθως συμμετέχουν περισσότερο όσοι είναι ήδη ενεργοί: μέλη συλλόγων, κομματικά ενδιαφερόμενοι, φοιτητές, μεγαλύτεροι σε ηλικία πολίτες ή άνθρωποι με χρόνο και δεξιότητες.

Τι μπορεί να προσφέρει η ΤΝ

Η Τεχνητή Νοημοσύνη μπορεί να βοηθήσει σε τέσσερα πρακτικά επίπεδα. Πρώτον, μπορεί να μετατρέπει περίπλοκη διοικητική γλώσσα σε απλή και κατανοητή γλώσσα, ώστε να συμμετέχουν άνθρωποι με διαφορετικό μορφωτικό επίπεδο, νέοι, ηλικιωμένοι και πολίτες που δεν αισθάνονται άνετα με τα τεχνικά κείμενα. Δεύτερον, μπορεί να ομαδοποιεί εκατοντάδες σχόλια, να εντοπίζει επαναλαμβανόμενα αιτήματα και να βοηθά τους υπαλλήλους να συντάσσουν πιο γρήγορα περιλήψεις για το δημοτικό συμβούλιο. Τρίτον, μπορεί να υποστηρίζει μετάφραση και προσβασιμότητα, διευκολύνοντας μετανάστες, άτομα με αναπηρία ή κατοίκους που δεν χρησιμοποιούν με άνεση τις ψηφιακές υπηρεσίες. Τέταρτον, μπορεί να εντοπίζει παραπληροφόρηση, υβριστικό λόγο ή οργανωμένη χειραγώγηση, εφόσον υπάρχουν διαφανείς κανόνες και ανθρώπινος έλεγχος.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό για μικρούς και μεσαίους δήμους, όπου οι υπηρεσίες δεν διαθέτουν πάντα προσωπικό για να διαβάσουν, να ταξινομήσουν και να απαντήσουν σε μεγάλο όγκο προτάσεων. Ένας δήμος που θέλει να ανοίξει διαβούλευση για ποδηλατόδρομους, διαχείριση απορριμμάτων ή σχολικές αυλές μπορεί να δεχθεί εκατοντάδες παρατηρήσεις. Η ΤΝ μπορεί να μειώσει το διοικητικό βάρος και να επιτρέψει στους υπαλλήλους να ασχοληθούν με το ουσιαστικότερο μέρος: την αξιολόγηση, τη σύγκριση επιλογών και τη σύνδεση των προτάσεων με πραγματικούς πόρους.

Οι κίνδυνοι της αλγοριθμικής διαβούλευσης

Οι κίνδυνοι όμως είναι εξίσου σοβαροί. Αν η ΤΝ συνοψίζει τις απόψεις των πολιτών με τρόπο που εξαφανίζει τις μειοψηφικές φωνές, τότε η διαβούλευση γίνεται μηχανισμός εξομάλυνσης της διαφωνίας. Αν παρουσιάζει ως «συναίνεση» αυτό που στην πραγματικότητα είναι σύγκρουση συμφερόντων, τότε παραπλανά το δημοτικό συμβούλιο. Αν η πλατφόρμα λειτουργεί με κλειστό λογισμικό, χωρίς δημόσιο έλεγχο, χωρίς τεκμηρίωση και χωρίς δυνατότητα ανεξάρτητου ελέγχου, τότε η δημοκρατική διαδικασία μεταφέρεται σε ένα αδιαφανές τεχνικό σύστημα.

Υπάρχει επίσης ο κίνδυνος του νέου αποκλεισμού. Η απαίτηση ψηφιακής ταυτοποίησης, όπως φαίνεται και στο Μπάμπεργκ, μπορεί να αυξάνει τη νομιμοποίηση μιας διαδικασίας, αλλά ταυτόχρονα δυσκολεύει τη συμμετοχή. Όσοι δεν έχουν χρόνο, ψηφιακές δεξιότητες, εμπιστοσύνη στον δήμο ή απλή πρόσβαση σε συσκευή, μένουν εκτός. Το λεγόμενο «αόρατο τρίτο» των πολιτών δεν εμφανίζεται επειδή απλώς ανοίξαμε μια πλατφόρμα. Χρειάζεται ενεργή προσέγγιση.

Ψηφιακή και φυσική διαβούλευση μαζί

Τα πιο ώριμα παραδείγματα δείχνουν ότι η ψηφιακή συμμετοχή λειτουργεί καλύτερα όταν συνδυάζεται με φυσική διαβούλευση. Στη Μαδρίτη, το Decide Madrid έδωσε στους πολίτες δυνατότητα για προτάσεις, ψηφοφορίες, συμμετοχικό προϋπολογισμό και διαβουλεύσεις, αλλά η ίδια η εμπειρία ανέδειξε την ανάγκη για τοπικά φόρουμ, φυσικές κάλπες και χώρους πρόσωπο με πρόσωπο. Στη Βαρκελώνη, το Decidim δεν περιορίστηκε σε μια ψηφιακή πλατφόρμα. Συνδέθηκε με συνελεύσεις γειτονιάς, συμμετοχικούς προϋπολογισμούς και παρακολούθηση προτάσεων που προέκυπταν και από φυσικές συναντήσεις.

Αυτό είναι το κρίσιμο μάθημα για την Ελλάδα. Ένας δήμος που θέλει πραγματική συμμετοχή δεν αρκεί να ανεβάσει μια φόρμα. Πρέπει να οργανώσει λαϊκές συνελεύσεις ανά γειτονιά, συναντήσεις σε σχολεία, ΚΑΠΗ, πολιτιστικούς συλλόγους, χώρους εργασίας και τοπικές αγορές. Πρέπει να ενεργοποιήσει συλλόγους γονέων, επαγγελματικές ενώσεις, περιβαλλοντικές ομάδες, κινήσεις πολιτών, κοινωνικούς συνεταιρισμούς και τοπικά σωματεία. Η πλατφόρμα πρέπει να καταγράφει και να επιστρέφει στην κοινότητα όσα ειπώθηκαν, όχι να αντικαθιστά τη συνάντηση.

Δημοκρατία με ανοιχτές υποδομές

Για να λειτουργήσει αυτό δημοκρατικά, οι δήμοι πρέπει να επιλέγουν ανοιχτό λογισμικό, ανοιχτά πρότυπα και πλήρη διαφάνεια στον τρόπο επεξεργασίας των δεδομένων. Κάθε σύνοψη που παράγεται με ΤΝ πρέπει να φέρει σήμανση. Κάθε τελικό κείμενο πρέπει να ελέγχεται από ανθρώπους. Κάθε πολίτης πρέπει να μπορεί να δει πώς η πρότασή του ταξινομήθηκε, αν συμπεριλήφθηκε και γιατί απορρίφθηκε ή υιοθετήθηκε. Η αρχή πρέπει να είναι σαφής: η ΤΝ βοηθά τη διοίκηση να ακούει καλύτερα, δεν αποφασίζει αντί των πολιτών.

Η τοπική δημοκρατία δεν σώζεται με περισσότερα κουμπιά συμμετοχής. Σώζεται όταν οι πολίτες ξαναβρίσκουν λόγους να μιλούν μεταξύ τους, να συγκρούονται πολιτισμένα, να εμπιστεύονται ότι η γνώμη τους δεν χάνεται και να βλέπουν αποτέλεσμα. Η πιο παλιά δημοκρατική τεχνολογία παραμένει η πιο ισχυρή: η προσωπική επαφή. Η πόρτα που χτυπάει ένας εθελοντής, η συνέλευση στη γειτονιά, η κουβέντα στο σχολείο, η συνάντηση στο καφενείο, η συλλογική διεκδίκηση για έναν δρόμο, μια πλατεία, ένα πάρκο, μια κοινωνική υπηρεσία.

Η ΤΝ μπορεί να κάνει τη διαβούλευση πιο προσβάσιμη, πιο γρήγορη και πιο τεκμηριωμένη. Μπορεί όμως και να την κάνει πιο ψυχρή, πιο αδιαφανή και πιο ελεγχόμενη. Η επιλογή δεν είναι τεχνική. Είναι πολιτική. Η δημοκρατία σώζεται όταν οι πολίτες ξαναμιλούν μεταξύ τους, όχι όταν μιλούν γι’ αυτούς οι πλατφόρμες.

Πηγές άρθρου:

AI4Deliberation, Germany: AI-enhanced citizen participation at the municipal level: Συνέντευξη για την εμπειρία του Μπάμπεργκ, τη χρήση της πλατφόρμας bamberg-gestalten.de, τις δυνατότητες της ΤΝ στη σύνοψη, στην απλή γλώσσα και στη συμπερίληψη, αλλά και τους κινδύνους για αντιπροσωπευτικότητα και ανθρώπινη κρίση: https://www.ai4dproject.eu/2026/04/28/germany-ai-enhanced-citizen-participation-at-the-municipal-level/

Stadt Bamberg, Bamberg gestalten: Η επίσημη πλατφόρμα συμμετοχής του Δήμου Μπάμπεργκ, βασισμένη στο ανοιχτό λογισμικό CONSUL, με παραδείγματα έργων, προτάσεων, συζητήσεων και ψηφοφοριών σε τοπικό επίπεδο: https://bamberg-gestalten.de/

Decidim / Decidim Barcelona: Το σημαντικότερο ευρωπαϊκό παράδειγμα ανοιχτής ψηφιακής υποδομής συμμετοχικής δημοκρατίας, με σύνδεση ψηφιακών διαδικασιών, συνελεύσεων, συμμετοχικού προϋπολογισμού και φυσικών συναντήσεων σε επίπεδο πόλης: https://decidim.org/

OECD Observatory of Public Sector Innovation, Decide Madrid: Τεκμηριωμένη μελέτη περίπτωσης για την πλατφόρμα Decide Madrid, τη χρήση του CONSUL, τον συμμετοχικό προϋπολογισμό, τις προτάσεις πολιτών και την ανάγκη συμπλήρωσης της ψηφιακής συμμετοχής με φυσικά φόρουμ και κάλπες: https://oecd-opsi.org/innovations/decide-madrid/

Για χρόνια, ο ανοιχτός κώδικας αντιμετωπιζόταν ως καθαρά τεχνική υπόθεση — ένα εργαλείο που επέλεγαν οι ομάδες ανάπτυξης για να επιταχύνουν τους ρυθμούς τους ή να περιορίσουν τα έξοδα αδειοδότησης. Η νέα

Η 2026 State of Open Source Report, που εκπόνησε η Perforce OpenLogic σε συνεργασία με το Open Source Initiative (OSI) και το Eclipse Foundation, αναθεωρεί αυτή την εικόνα από τη ρίζα της.

Στηριγμένη σε περισσότερες από 700 απαντήσεις επαγγελματιών που χρησιμοποιούν λογισμικό ανοιχτού κώδικα σε οργανισμούς κάθε μεγέθους, από δεκάδες κλάδους και κάθε γωνιά του κόσμου, η έκθεση καταγράφει μια ξεκάθαρη στροφή: ο ανοιχτός κώδικας έχει πλέον ανέλθει στην ατζέντα της ηγεσίας ως στρατηγικό ζήτημα.

Εύρημα 1ο: Ο Φόβος Εξάρτησης από Προμηθευτές Ωθεί την Υιοθέτηση

Η αποφυγή εξάρτησης από έναν μεμονωμένο προμηθευτή αναδείχθηκε σε έναν από τους κυριότερους λόγους στροφής στον ανοιχτό κώδικα, καθώς το ανέφερε το 55% των ερωτηθέντων — αύξηση 68% σε σχέση με πέρυσι.

Το φαινόμενο είναι ακόμα πιο έντονο στην Ευρώπη: το 63% των οργανισμών στην ΕΕ και στο Ηνωμένο Βασίλειο θέτουν την αποφυγή εξάρτησης από προμηθευτές ως πρωταρχικό κίνητρο, έναντι 51% στη Βόρεια Αμερική.

Πίσω από αυτά τα νούμερα κρύβεται μια βαθύτερη λογική: ο ανοιχτός κώδικας συνδέεται πλέον με την ψηφιακή κυριαρχία και τον μακροπρόθεσμο έλεγχο των τεχνολογικών επιλογών, και όχι απλώς με άμεση εξοικονόμηση κόστους. Σε ένα ασταθές οικονομικό και κανονιστικό περιβάλλον, οι οργανισμοί επιδιώκουν να διατηρούν το χειριστήριο στα χέρια τους.

Εύρημα 2ο: Η Συντήρηση Ρουφάει τον Χρόνο που Θα Έπρεπε να Πηγαίνει στην Καινοτομία

Στις μεγαλύτερες επιχειρήσεις (άνω των 5.000 εργαζομένων), το 60% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι αφιερώνει τουλάχιστον τον μισό χρόνο εργασίας του σε συντήρηση, επίλυση προβλημάτων παραγωγής και διόρθωση σφαλμάτων, αντί για ανάπτυξη νέων λειτουργιών.

Σε ορισμένα τεχνολογικά οικοσυστήματα η ισορροπία είναι ακόμα πιο ανησυχητική. Το 31% των επιχειρησιακών ομάδων Java αφιερώνει μόλις το 10–25% του χρόνου τους σε νέες λειτουργίες — γεγονός που έχει άμεσο αντίκτυπο στα χρονοδιαγράμματα παράδοσης και στο ηθικό των προγραμματιστών.

Ένας πιθανός ένοχος για τις ομάδες Java είναι ο επιταχυνόμενος εξαμηνιαίος κύκλος κυκλοφορίας του JDK, που επιβάλλει συνεχείς αναβαθμίσεις και αφήνει ελάχιστα περιθώρια για ουσιαστική ανάπτυξη.

Εύρημα 3ο: Ασφάλεια και Ευπάθειες Παραμένουν Αχίλλειος Πτέρνα

Παρά την ολοένα μεγαλύτερη ωριμότητα στη χρήση ανοιχτού κώδικα, η ενημέρωση ασφαλείας και η διαχείριση ευπαθειών παραμένουν η πιο επίμονη πρόκληση, ανεξάρτητα από το μέγεθος του οργανισμού. Τα στοιχεία είναι αποκαλυπτικά:

• Ένας στους πέντε οργανισμούς δηλώνει ότι δεν διαθέτει καμία τυπική διαδικασία για την αντιμετώπιση γνωστών κενών ασφαλείας (CVEs).
• Τέσσερις στις δέκα μεγάλες επιχειρήσεις δυσκολεύονται να τηρήσουν τους εσωτερικούς χρόνους αποκατάστασης ευπαθειών που οι ίδιες έχουν ορίσει.
• Περισσότεροι από τους μισούς οργανισμούς που απέτυχαν σε έλεγχο συμμόρφωσης το περασμένο έτος χρησιμοποιούσαν λογισμικό ανοιχτού κώδικα που έχει βγει εκτός υποστήριξης.

Συμπέρασμα: Ο Ανοιχτός Κώδικας ως Στρατηγικό Κεφάλαιο

Λιγότεροι από 2 στους 100 οργανισμούς ανέφεραν μείωση στη χρήση ανοιχτού κώδικα κατά το περασμένο έτος. Για το υπόλοιπο 98%, το ερώτημα δεν είναι πλέον αν θα τον χρησιμοποιήσουν, αλλά πώς θα τον διαχειριστούν με σύνεση — πώς θα τον ασφαλίσουν, πώς θα τον συντηρήσουν σε επιχειρησιακή κλίμακα, χωρίς να θυσιαστεί η καινοτομία ή ο έλεγχος.

Ο ανοιχτός κώδικας δεν είναι πια απλώς μια τεχνολογική προτίμηση — είναι ταυτόχρονα στρατηγικό κεφάλαιο και στρατηγική ευθύνη. Οι οργανισμοί που θα το αντιληφθούν έγκαιρα, επενδύοντας στη διακυβέρνηση, στην ασφάλεια και στην κατάρτιση των ομάδων τους, θα διαθέτουν σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στα χρόνια που ακολουθούν.

Διαβάστε την πλήρη μελέτη εδώ

Τα τελευταία χρόνια, τα σκάνδαλα παρακολούθησης μέσω spyware έχουν προκαλέσει έντονες αντιδράσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, αποκαλύπτοντας σοβαρές απειλές για τη δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ιδιωτικότητα των πολιτών. Ωστόσο, πέρα από τα ίδια τα σκάνδαλα, αναδύεται ένα ακόμη πιο ανησυχητικό ζήτημα: ο ρόλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης στη χρηματοδότηση της ίδιας της βιομηχανίας που καθιστά αυτές τις παραβιάσεις δυνατές.

Η περίπτωση της Ελλάδας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα. Το σκάνδαλο «Predatorgate» αποκάλυψε τη χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού για την παρακολούθηση δημοσιογράφων, πολιτικών και επιχειρηματιών. Το 2026, τέσσερα άτομα καταδικάστηκαν σε φυλάκιση, σηματοδοτώντας μία από τις πρώτες περιπτώσεις όπου στελέχη εταιρείας spyware αντιμετωπίζουν ποινικές ευθύνες. Παρά τη σημασία αυτής της εξέλιξης, το ερώτημα που τίθεται είναι βαθύτερο: πώς είναι δυνατόν η ίδια η ΕΕ να συμβάλλει, άμεσα ή έμμεσα, στη χρηματοδότηση τέτοιων τεχνολογιών;

Έρευνες όπως η Follow The Money’s investigation έχουν δείξει ότι σημαντικά ποσά ευρωπαϊκών κονδυλίων —μέσω προγραμμάτων όπως το European Defence Fund και το Horizon, αλλά και μέσω τραπεζικών και επενδυτικών μηχανισμών— έχουν καταλήξει σε εταιρείες που αναπτύσσουν spyware. Ακόμη πιο ανησυχητικό είναι το γεγονός ότι αυτά τα κεφάλαια προέρχονται από χρήματα φορολογουμένων, τα οποία τελικά χρησιμοποιούνται για δραστηριότητες που υπονομεύουν τα δικαιώματα των ίδιων των Ευρωπαίων πολιτών.

Η έλλειψη διαφάνειας αποτελεί βασικό πρόβλημα. Θεσμοί όπως η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων και το Ευρωπαϊκό Ταμείο Επενδύσεων φαίνεται να αδυνατούν ή να αρνούνται να παρέχουν σαφείς πληροφορίες σχετικά με το πού καταλήγουν τα χρήματα και πώς χρησιμοποιούνται. Αυτό δημιουργεί ένα σοβαρό δημοκρατικό έλλειμμα και καθιστά σχεδόν αδύνατο τον ουσιαστικό έλεγχο από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την κοινωνία.

Παράλληλα, η στάση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής εγείρει ερωτήματα. Αν και δηλώνει ότι θα λάβει μέτρα σε περιπτώσεις παραβίασης ανθρωπίνων δικαιωμάτων, στην πράξη δεν φαίνεται να έχει κινηθεί αποφασιστικά, ακόμη και όταν υπάρχουν σαφή στοιχεία για καταχρήσεις.

Η κατάσταση αυτή οδηγεί στο συμπέρασμα ότι η ΕΕ δεν είναι απλώς παθητικός παρατηρητής, αλλά ενδέχεται να λειτουργεί ως ενεργός ενισχυτής της βιομηχανίας spyware. Οι συνέπειες είναι σοβαρές: περιορισμός της ελευθερίας της έκφρασης, διάβρωση της εμπιστοσύνης στους θεσμούς και υπονόμευση της δημοκρατικής λειτουργίας.

Οι προτάσεις για την αντιμετώπιση του προβλήματος είναι σαφείς. Πρώτον, απαιτείται άμεση διακοπή κάθε χρηματοδότησης προς εταιρείες spyware, είτε μέσω επιχορηγήσεων είτε μέσω επενδύσεων. Δεύτερον, πρέπει να ενισχυθούν οι μηχανισμοί ελέγχου, διαφάνειας και λογοδοσίας στη διαχείριση των ευρωπαϊκών κονδυλίων. Τέλος, προτείνεται η καθολική απαγόρευση της χρήσης και ανάπτυξης spyware στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Σε μια εποχή όπου η ψηφιακή επικοινωνία αποτελεί βασικό πυλώνα της κοινωνικής και πολιτικής ζωής, η προστασία της ιδιωτικότητας και των θεμελιωδών δικαιωμάτων δεν μπορεί να είναι διαπραγματεύσιμη. Η Ευρώπη καλείται να επιλέξει: θα συνεχίσει να χρηματοδοτεί μια επικίνδυνη βιομηχανία ή θα αναλάβει δράση για την προστασία των πολιτών της;

Πηγή άρθρου: https://edri.org

εντολές στο τερματικό:

sudo dnf upgrade --refresh

sudo dnf system-upgrade download --releasever=44 --allowerasing

sudo dnf5 offline reboot

και μία για περιποίηση του συστήματος

sudo dnf clean all

κατέβασμα 2922 πακέτων λογισμικού και εγκατάσταση 

του λειτουργικού συστήματος

σε περίπου 45 λεπτά 

Το μέλλον του Open Source σήμερα

Το Fedora Project ανακοίνωσε επίσημα την κυκλοφορία του Fedora 44 στις 28 Απριλίου 2026, επιβεβαιώνοντας για άλλη μια φορά τη φήμη του ως η διανομή που οδηγεί τις εξελίξεις στο οικοσύστημα του Linux. Ως το “πεδίο δοκιμών” για τεχνολογίες που αργότερα ενσωματώνονται στο Red Hat Enterprise Linux (RHEL), το Fedora 44 δεν είναι απλώς μια ενημέρωση, αλλά μια ματιά στο μέλλον της πληροφορικής.

Η νέα έκδοση εστιάζει στην παροχή των πιο σύγχρονων εργαλείων για καθημερινούς χρήστες, gamers και προγραμματιστές, προσφέροντας μια σταθερή αλλά ταυτόχρονα πρωτοποριακή εμπειρία. Με την υποστήριξη του Linux kernel 6.19 (και με το kernel 7.0 να αναμένεται σύντομα στα αποθετήρια), το Fedora 44 είναι έτοιμο να αξιοποιήσει στο έπακρο το σύγχρονο hardware.

Fedora 44 Workstation: Η απόλυτη εμπειρία Desktop με GNOME 50

Η ναυαρχίδα της διανομής, το Fedora 44 Workstation, συνοδεύεται από το πολυαναμενόμενο περιβάλλον εργασίας GNOME 50. Η νέα έκδοση του GNOME φέρνει μια πληθώρα βελτιώσεων που εστιάζουν στην προσβασιμότητα, τη διαχείριση χρωμάτων και την απομακρυσμένη επιφάνεια εργασίας.

1. Ψηφιακή ευεξία και Γονικός έλεγχος

Μια από τις πιο σημαντικές προσθήκες στο GNOME 50 είναι η πρωτοβουλία Digital Wellbeing. Πλέον, οι χρήστες μπορούν να βρουν ενσωματωμένα Parental Controls απευθείας μέσα από τις Ρυθμίσεις του συστήματος. Αυτό επιτρέπει στους γονείς να ορίζουν:

• Όρια χρόνου χρήσης της οθόνης.
• Συγκεκριμένες ώρες κατάκλισης για τον περιορισμό της χρήσης το βράδυ.

2. Βελτιωμένες εφαρμογές συστήματος

Πολλές από τις προεγκατεστημένες εφαρμογές έχουν δεχθεί σημαντικές αναβαθμίσεις για να γίνουν πιο γρήγορες και λειτουργικές:

• Διαχειριστής Αρχείων (Files): Πιο ομαλή πλοήγηση και βελτιωμένη αναζήτηση.
• Ημερολόγιο (Calendar): Νέες δυνατότητες οργάνωσης και καθαρότερο περιβάλλον.
• Προβολή Εγγράφων (Document Viewer): Ταχύτερη φόρτωση αρχείων PDF και βελτιωμένη απόδοση.

KDE Plasma 6.6: Ολοκληρωμένη εμπειρία από την πρώτη εκκίνηση

Για τους λάτρεις του KDE, το Fedora 44 προσφέρει το KDE Plasma 6.6, το οποίο φέρνει μια πιο συνεκτική και ολοκληρωμένη εμπειρία χρήσης.

Plasma Login Manager και Plasma Setup

Δύο μεγάλες αλλαγές που θα παρατηρήσουν αμέσως οι χρήστες των KDE variants (όπως το KDE Plasma Desktop Edition και το Kinoite) είναι:

• Plasma Login Manager: Ο νέος προεπιλεγμένος διαχειριστής σύνδεσης προσφέρει μια πιο ομοιόμορφη εμφάνιση που ταιριάζει με το υπόλοιπο περιβάλλον εργασίας.
• Plasma Setup: Μια νέα εφαρμογή που τρέχει μετά την εγκατάσταση και επιτρέπει στους χρήστες να ρυθμίσουν το σύστημά τους εύκολα και γρήγορα. Αυτό το εργαλείο καθιστά το Fedora KDE ιδανικό ακόμα και για εγκαταστάσεις σε υπολογιστές φίλων ή συγγενών που δεν έχουν μεγάλη εμπειρία με το Linux.

Σημείωση για την αναβάθμιση: Οι χρήστες που αναβαθμίζουν από παλαιότερες εκδόσεις του KDE θα διατηρήσουν τον παλιό SDDM login manager από προεπιλογή, αλλά μπορούν να μεταβούν στο νέο Plasma Login Manager χειροκίνητα μέσω τερματικού

Linux Gaming: Το Fedora 44 αλλάζει τους κανόνες του παιχνιδιού

Αν είστε gamer, το Fedora 44 είναι ίσως η σημαντικότερη αναβάθμιση που έχετε δει τα τελευταία χρόνια. Η διανομή κάνει ένα τεράστιο βήμα μπροστά για να προσφέρει επιδόσεις που πλησιάζουν (ή και ξεπερνούν σε κάποιες περιπτώσεις) την εμπειρία των Windows.

1. Ενεργοποίηση του NTSYNC: Ταχύτητα και Συμβατότητα

Η μεγαλύτερη είδηση για τους παίκτες είναι η ενεργοποίηση του kernel module NTSYNC από προεπιλογή για συγκεκριμένα πακέτα. Το NTSYNC είναι ένα module του πυρήνα (διαθέσιμο από την έκδοση 6.14 και μετά) που βελτιώνει θεαματικά τον τρόπο με τον οποίο οι εφαρμογές Windows επικοινωνούν με το σύστημα μέσω του Wine και του Proton.

• Τι σημαίνει αυτό για εσάς; Καλύτερες επιδόσεις και μεγαλύτερη συμβατότητα σε παιχνίδια που τρέχετε μέσω Steam ή Wine.
• Αυτόματη ρύθμιση: Το Fedora φροντίζει ώστε, αν εγκαταστήσετε πακέτα που το προτείνουν (όπως το Steam από το RPM Fusion), το NTSYNC να διαμορφώνεται αυτόματα κατά την εκκίνηση, χωρίς να χρειάζεται να σκαλίζετε το τερματικό.
• Tip: Για όσους θέλουν να το ενεργοποιήσουν χειροκίνητα, το πακέτο ntsync-autoload είναι ο σύμμαχός σας.

2. Το Fedora Games Lab μετακομίζει στο KDE Plasma

Το Fedora Games Lab, η ειδική έκδοση (Spin) που είναι φορτωμένη με παιχνίδια και εργαλεία ανάπτυξης, ανανεώθηκε πλήρως. Η σημαντικότερη αλλαγή είναι η μετάβαση από το περιβάλλον Xfce στο KDE Plasma.

• Μοντέρνα εμπειρία: Η χρήση του KDE Plasma προσφέρει μια πιο σύγχρονη και πλούσια εμπειρία χρήσης, ιδανική για το σημερινό gaming hardware.
• Νέα εργαλεία: Περιλαμβάνει ένα εκσυγχρονισμένο σετ παιχνιδιών και εργαλείων ανάπτυξης (game development tools).
• Προσοχή στην αναβάθμιση: Αν χρησιμοποιείτε την παλιά έκδοση με Xfce, δεν θα αναβαθμιστείτε αυτόματα στο KDE. Θα χρειαστείτε μια φρέσκια εγκατάσταση ή χειροκίνητη παρέμβαση.

Anaconda: Ένας εξυπνότερος εγκαταστάτης

Ο εγκαταστάτης του Fedora, ο γνωστός Anaconda, έγινε πιο “συμμαζεμένος” και αποδοτικός στην έκδοση 44. Η ομάδα ανάπτυξης αποφάσισε να ακολουθήσει τη λογική “λιγότερα είναι περισσότερα” όσον αφορά τη διαχείριση του δικτύου.

Τέλος στα περιττά προφίλ δικτύου

Μέχρι τώρα, το Anaconda δημιουργούσε προεπιλεγμένα προφίλ για όλες τις συσκευές δικτύου που εντόπιζε, ακόμα και αν δεν τις χρησιμοποιούσατε. Στο Fedora 44:

• Δημιουργούνται προφίλ μόνο για τις συσκευές που ρυθμίζετε εσείς κατά την εγκατάσταση (είτε μέσω του UI, είτε μέσω kickstart).
• Αυτό απλοποιεί τη διαμόρφωση του δικτύου μετά την εγκατάσταση, ειδικά για χρήστες που θέλουν να κάνουν εξειδικευμένες ρυθμίσεις αργότερα.

Budgie 10.10 και MiracleWM: Νέες επιλογές για το Desktop

Το Fedora συνεχίζει να υποστηρίζει την πολυφωνία, προσφέροντας ενημερωμένα “Spins” για κάθε γούστο:

• Budgie 10.10: Η νέα έκδοση του Budgie εστιάζει πλέον στο Wayland, προσφέροντας μια εξαιρετικά ομαλή εμπειρία χρήσης. Αν και είναι Wayland-centric, μην ανησυχείτε: οι X11 εφαρμογές εξακολουθούν να υποστηρίζονται κανονικά.
• MiracleWM: Το Fedora MiracleWM spin αντικατέστησε το προεπιλεγμένο nwg-shell με το DankMaterialShell (βασισμένο στο QuickShell). Το αποτέλεσμα; Ένα περιβάλλον πιο γρήγορο, πιο σταθερό και με περισσότερες δυνατότητες.

Σημαντική ειδοποίηση για χρήστες AppImages (Atomic Desktops)

Αν χρησιμοποιείτε τις “Atomic” εκδόσεις του Fedora (όπως το Silverblue ή το Kinoite), προσέξτε μια σημαντική αλλαγή: οι βιβλιοθήκες FUSE 2 έχουν αφαιρεθεί.

• Πολλά παλαιότερα AppImages εξαρτώνται από αυτές τις βιβλιοθήκες και ενδέχεται να σταματήσουν να λειτουργούν.
• Η λύση: Προτιμήστε την έκδοση Flatpak των εφαρμογών σας αν υπάρχει, ή ζητήστε από τους δημιουργούς να αναβαθμίσουν το AppImage στο νεότερο runtime.

Για τους Διαχειριστές Συστημάτων: Έλεγχος και Ευελιξία

Αν το Fedora Workstation είναι το πρόσωπο της διανομής, τα εργαλεία συστήματος είναι οι μυς του. Οι αλλαγές εδώ στοχεύουν στην απλοποίηση πολύπλοκων εργασιών.

1. Nix Package Manager: Ένα σύμπαν 100.000 πακέτων

Για πρώτη φορά, το Nix package tool είναι επίσημα διαθέσιμο στο Fedora. Πρόκειται για έναν cross-platform διαχειριστή πακέτων που χρησιμοποιεί μια δηλωτική λειτουργική γλώσσα προγραμματισμού.

• Πρόσβαση σε τεράστιο αποθετήριο: Οι χρήστες αποκτούν πρόσβαση στο οικοσύστημα nixpkgs, το οποίο διαθέτει πάνω από 100.000 πακέτα.
• Ασφάλεια και Διαχωρισμός: Τα πακέτα που εγκαθίστανται μέσω Nix δεν γίνονται μέρος της διανομής Fedora, κάτι που σημαίνει ότι μπορείτε να πειραματιστείτε χωρίς να φοβάστε ότι θα «σπάσετε» το κεντρικό σύστημα.
• Ευελιξία: Υποστηρίζονται τόσο η λειτουργία πολλαπλών χρηστών (multi-user) όσο και η λειτουργία ενός χρήστη (single-user).

2. Stratis 3.9.0: Η επανάσταση στην αποθήκευση

Το εργαλείο διαχείρισης αποθήκευσης Stratis αναβαθμίστηκε στην έκδοση 3.9.0, εισάγοντας δύο κρίσιμα χαρακτηριστικά:

• Online Κρυπτογράφηση και Επανακρυπτογράφηση: Πλέον είναι δυνατή η κρυπτογράφηση, η αποκρυπτογράφηση και η αλλαγή κλειδιού (reencryption) ενός Stratis pool ενώ αυτό είναι σε χρήση. Προηγουμένως, η απόφαση για κρυπτογράφηση έπρεπε να ληφθεί κατά τη δημιουργία του pool.
• Εκκίνηση χωρίς Cache: Σε περίπτωση που οι συσκευές προσωρινής αποθήκευσης είναι κατεστραμμένες ή λείπουν, μπορείτε να εκκινήσετε το pool χωρίς αυτές, εξασφαλίζοντας την πρόσβαση στα δεδομένα σας.

3. MariaDB 11.8: Έτοιμο για την εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης

Η προεπιλεγμένη έκδοση της βάσης δεδομένων MariaDB είναι πλέον η 11.8. Οι βελτιώσεις είναι εντυπωσιακές:

• Υποστήριξη Vector: Προστέθηκε υποστήριξη για vector δεδομένα, κάτι απαραίτητο για εφαρμογές μηχανικής μάθησης (Machine Learning).
• Unicode παντού: Χρησιμοποιείται πλέον το σύνολο χαρακτήρων utf8mb4 από προεπιλογή, εξασφαλίζοντας πλήρη υποστήριξη Unicode.
• Τέλος στο πρόβλημα του 2038: Το ανώτατο όριο του τύπου δεδομένων TIMESTAMP αυξήθηκε από το 2038 στο 2106, διατηρώντας την ίδια κατανάλωση αποθηκευτικού χώρου (4 bytes).
• Ταχύτητα: Τα εργαλεία mariadb-dump και mariadb-import υποστηρίζουν πλέον εγγενώς παράλληλες λειτουργίες για ταχύτερη διαχείριση μεγάλων βάσεων.

Για τους Προγραμματιστές: Τα καλύτερα εργαλεία της αγοράς

Το Fedora 44 επιβεβαιώνει τη θέση του ως η κορυφαία πλατφόρμα ανάπτυξης λογισμικού, προσφέροντας τις πιο πρόσφατες εκδόσεις γλωσσών και εργαλείων.

1. Ruby 4.0

Με τη μετάβαση από τη Ruby 3.4 στη Ruby 4.0, το Fedora γίνεται η ανώτερη πλατφόρμα για Ruby developers.

• Απόδοση: Πολλές νέες δυνατότητες και βελτιώσεις για τις αυξανόμενες απαιτήσεις των σύγχρονων εφαρμογών.
• Βελτιστοποιημένη εγκατάσταση: Το πακέτο ruby-build διαχωρίστηκε σε υποπακέτα, με αποτέλεσμα μια σημαντικά ταχύτερη και μικρότερη σε όγκο διαδικασία εγκατάστασης.

2. Java

Σημαντική αλλαγή για τους Java developers: το Fedora 44 αφαιρεί την έκδοση 21 LTS και καθιστά την JDK 25 LTS ως την προεπιλεγμένη unversioned έκδοση.

• Αυτοματισμός: Οι εφαρμογές που δεν έχουν ρυθμιστεί χειροκίνητα θα μεταβούν αυτόματα στην έκδοση 25.
• Συμβατότητα: Αν απαιτούνται παλαιότερες εκδόσεις, προτείνεται η χρήση των RPM από το project Eclipse Adoptium (Temurin), τα οποία ενσωματώνονται άψογα στο Fedora.

3. Σύγχρονο Toolchain και βιβλιοθήκες

Οι προγραμματιστές έχουν στη διάθεσή τους τα πιο πρόσφατα εργαλεία:

• Μεταγλωττιστές: GCC 16.1, LLVM 22 και Go 1.26.
• Frameworks & Εργαλεία: Django 6.0, PHP 8.5, Ansible 13 και Helm 4 (με παράλληλη υποστήριξη για το Helm 3).
• Βιβλιοθήκες: Boost 1.90 και TagLib 2 (προσοχή: η έκδοση 2 φέρνει αλλαγές στο ABI/API).

4. NodeJS και διαχείριση εκδόσεων

Εισάγονται τα swappable πακέτα -bin για τη διαχείριση των symlinks του NodeJS. Πλέον, μπορείτε να αλλάζετε την έκδοση του Node (π.χ. μεταξύ v20, v22 και v24) εύκολα με μια εντολή dnf swap, διασφαλίζοντας ότι οι εντολές node και npm δείχνουν στην έκδοση που επιθυμείτε.

Δομικές αλλαγές και ασφάλεια

• Αναπαραγώγιμα Πακέτα: Το Fedora 44 είναι η πρώτη έκδοση όπου όλα τα πακέτα αποστέλλονται ως αναπαραγώγιμα, ενισχύοντας την εμπιστοσύνη στην ακεραιότητα του λογισμικού.
• Btrfs subvolume για το Cloud: Οι εικόνες Fedora Cloud δεν χρησιμοποιούν πλέον ξεχωριστό /boot partition, αλλά ένα Btrfs subvolume. Αυτό επιτρέπει καλύτερη αξιοποίηση του χώρου και μικρότερο μέγεθος εικόνων.
• PackageKit + DNF5: Το PackageKit (που τροφοδοτεί εφαρμογές όπως το GNOME Software και το Plasma Discover) χρησιμοποιεί πλέον το DNF5, προσφέροντας μια πιο ενιαία και αξιόπιστη εμπειρία διαχείρισης λογισμικού.
• OpenSSL: Βελτιώθηκε ο χρόνος φόρτωσης του OpenSSL μέσω της υποστήριξης directory-hash για τα πιστοποιητικά (ca-certificates).

Πώς να αναβαθμίσετε στο Fedora 44

Η αναβάθμιση στο Fedora 44 είναι μια απλή διαδικασία, αλλά όπως σε κάθε μεγάλη αλλαγή λειτουργικού, η προετοιμασία είναι το κλειδί.

1. Μέσω Γραφικού Περιβάλλοντος (GUI)

Για τους περισσότερους χρήστες, η αναβάθμιση μπορεί να γίνει εύκολα μέσω του GNOME Software ή του Plasma Discover. Θα λάβετε μια ειδοποίηση ότι η νέα έκδοση είναι διαθέσιμη και το μόνο που έχετε να κάνετε είναι να ακολουθήσετε τις οδηγίες στην οθόνη.

2. Μέσω Τερματικού (CLI)

Οι πιο προχωρημένοι χρήστες προτιμούν συχνά τη σιγουριά του τερματικού. Η διαδικασία περιλαμβάνει τις εξής εντολές:

• sudo dnf upgrade –refresh (για να έχετε το τρέχον σύστημα πλήρως ενημερωμένο).
• sudo dnf install dnf-plugin-system-upgrade (αν δεν είναι ήδη εγκατεστημένο).
• sudo dnf system-upgrade download –releasever=44.
• sudo dnf system-upgrade reboot.

Επίλυση Προβλημάτων (Troubleshooting): Τι να προσέξετε

Παρά τη σταθερότητα της διανομής, ορισμένοι χρήστες ενδέχεται να αντιμετωπίσουν συγκεκριμένα ζητήματα κατά τη μετάβαση. Ακολουθούν οι λύσεις στα πιο συνηθισμένα “αγκάθια”:

1. Η σύγκρουση TLP και tuned-ppd

Αν χρησιμοποιείτε το εργαλείο TLP για τη διαχείριση της μπαταρίας στο laptop σας, η αναβάθμιση ενδέχεται να αποτύχει. Αυτό συμβαίνει γιατί το Fedora 44 εισάγει το tuned-ppd ως προεπιλογή, και τα δύο πακέτα συγκρούονται επειδή προσπαθούν να διαχειριστούν τα ίδια αρχεία D-Bus.

• Λύση Α (Κρατήστε το TLP): Χρησιμοποιήστε την εντολή αναβάθμισης με εξαίρεση: sudo dnf system-upgrade download –releasever=44 –ex=tuned-ppd.
• Λύση Β (Μετάβαση στο νέο προεπιλεγμένο): Απεγκαταστήστε το TLP πριν την αναβάθμιση (sudo dnf remove tlp) και αφήστε το σύστημα να εγκαταστήσει το tuned-ppd.

2. Θέματα με NVIDIA Drivers

Ορισμένοι χρήστες ανέφεραν ότι οι οδηγοί (drivers) της NVIDIA ενδέχεται να παρουσιάσουν προβλήματα μετά την ενημέρωση.

• Λύση: Προτείνεται η πλήρης απεγκατάσταση των παλαιών οδηγών και η εκ νέου εγκατάσταση της έκδοσης 580 (ή νεότερης) μέσω του αποθετηρίου RPM Fusion.

3. Προβλήματα δικτύου μετά την αναβάθμιση

Σε σπάνιες περιπτώσεις, μετά την αναβάθμιση οι εφαρμογές μπορεί να μην έχουν πρόσβαση στο διαδίκτυο παρόλο που η κάρτα δικτύου φαίνεται ενεργή.

• Λύση: Ένας πλήρης επανακαθορισμός των SELinux contexts με την εντολή sudo restorecon -Rv / συνήθως επιλύει το πρόβλημα.

Υποστήριξη Hardware και Αρχιτεκτονικές

Το Fedora 44 συνεχίζει να επεκτείνει τα όρια του hardware:

• ARM & Snapdragon: Βελτιώθηκε σημαντικά η υποστήριξη για Snapdragon WoA (Windows on ARM) laptops μέσω της αυτόματης επιλογής DTB για συστήματα AArch64 EFI.
• Τέλος στα 32-bit QEMU: Σταματά επίσημα η υποστήριξη για 32-bit (i686) builds του QEMU, ακολουθώντας τις εξελίξεις στο upstream project.

Κατεβάστε το Fedora 44 σήμερα!

Είστε έτοιμοι να δοκιμάσετε τη νέα έκδοση; Επιλέξτε την έκδοση που σας ταιριάζει:

• Download Fedora 44 Workstation 
• Download Fedora 44 KDE Plasma 
• Download Fedora 44 Server 

Θέλετε να μαθαίνετε πρώτοι όλα τα νέα για το Linux και το Open Source;

Γραφτείτε στο newsletter μας για να λαμβάνετε αποκλειστικούς οδηγούς και ενημερώσεις απευθείας στο email σας!

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, μέσω του Public Sector Tech Watch (PSTW), άνοιξε επίσημα τις υποβολές για το Best Cases Award 2026 — ένα διαγωνισμό που αναδεικνύει τις πιο εμπνευσμένες χρήσεις αναδυόμενων τεχνολογιών από δημόσιους φορείς σε ολόκληρη την Ευρώπη.

Δημόσιες διοικήσεις σε κάθε επίπεδο — από κεντρική κυβέρνηση έως τοπική αυτοδιοίκηση — καλούνται να μοιραστούν πώς χρησιμοποιούν τεχνολογίες αιχμής για να βελτιώσουν τις υπηρεσίες τους, να ενισχύσουν τη λειτουργία τους και να υποστηρίξουν την αποτελεσματικότερη χάραξη πολιτικής.

Τι είναι το Public Sector Tech Watch

Το Public Sector Tech Watch αποτελεί μια πρωτοβουλία του Interoperable Europe Portal της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, με στόχο την παρακολούθηση και ανάδειξη της τεχνολογικής καινοτομίας στον δημόσιο τομέα. Το ετήσιο Best Cases Award είναι το κορυφαίο διακριτικό της πρωτοβουλίας, επιβραβεύοντας έργα που μετατρέπουν την καινοτομία σε πραγματικά αποτελέσματα για πολίτες και επιχειρήσεις.

Τι έδειξε η έκδοση του 2025

Η περσινή διοργάνωση έφερε 57 υποβολές από ολόκληρη την Ευρώπη, αναδεικνύοντας τη ραγδαία υιοθέτηση ψηφιακής καινοτομίας στις δημόσιες διοικήσεις. Δύο έργα αναδείχτηκαν νικητές:

Diia.AI — Ουκρανία: Ο πρώτος εθνικός AI agent για κυβερνητικές υπηρεσίες παγκοσμίως. Αναπτύχθηκε από το Υπουργείο Ψηφιακού Μετασχηματισμού της Ουκρανίας και επιτρέπει στους πολίτες να αλληλεπιδρούν με το κράτος μέσω ΤΝ — όχι απλώς να λαμβάνουν πληροφορίες, αλλά να ολοκληρώνουν πραγματικές συναλλαγές.

WienKI — Βιέννη: Μια ολιστική πλατφόρμα ΤΝ που εκσυγχρονίζει τη δημόσια διοίκηση της αυστριακής πρωτεύουσας, με εφαρμογές σε πολλαπλούς τομείς δημοτικών υπηρεσιών.

Επιπλέον, δύο τιμητικές μνείες απονεμήθηκαν: στην Καταλονία για ένα σύστημα γενετικής ΤΝ που επιταχύνει τη σύνταξη τεχνικών εκθέσεων για περιβαλλοντικές αδειοδοτήσεις, και στη Γερμανία για ένα εργαλείο ΤΝ που εντοπίζει παράνομο εμπόριο προστατευόμενων ειδών στο διαδίκτυο.

Τι αναζητά το βραβείο για το 2026

Οι υποβολές μπορούν να αφορούν:

• Βελτίωση υπηρεσιών προς πολίτες ή επιχειρήσεις
• Εκσυγχρονισμό εσωτερικών διαδικασιών της διοίκησης
• Υποστήριξη σχεδιασμού και αξιολόγησης πολιτικών

Γίνονται δεκτά έργα σε κάθε στάδιο υλοποίησης — ακόμα και πιλοτικά ή έργα σε αρχικό στάδιο ανάπτυξης. Οι τεχνολογίες που μπορούν να καλυφθούν περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, γενετική ΤΝ, blockchain, ψηφιακούς δίδυμους και κάθε άλλη αναδυόμενη τεχνολογία με εφαρμογή στον δημόσιο τομέα.

Ποιοι μπορούν να συμμετάσχουν

Η πρόσκληση απευθύνεται σε δημόσιες διοικήσεις όλων των επιπέδων σε ολόκληρη την Ευρώπη. Το υποβάλλον φορέα πρέπει να είναι δημόσια αρχή, ωστόσο τα έργα μπορούν να έχουν αναπτυχθεί και σε συνεργασία με εξωτερικούς φορείς ή εταιρείες.

Βασικές προϋποθέσεις:

• Εγγραφή στο Interoperable Europe Portal
• Υποβολή αποκλειστικά στα αγγλικά
• Προθεσμία: Τρίτη, 30 Ιουνίου 2026

Τι κερδίζουν οι νικητές

Οι νικητές του 2026 θα ανακοινωθούν κατά τη διάρκεια τελετής απονομής στο SEMIC Conference στο Δουβλίνο τον Νοέμβριο του 2026. Πέραν της αναγνώρισης, οι βραβευμένοι οργανισμοί θα προσκληθούν να παρουσιάσουν τις λύσεις τους στη διεθνή κοινότητα και θα λάβουν ένα επαγγελματικά παραγόμενο βίντεο που θα αναδεικνύει το έργο και τα αποτελέσματά τους.

Επιπλέον, όλες οι υποβολές θα ενταχθούν στον PSTW Cases Viewer, μια διαδικτυακή βάση καλών πρακτικών που επιτρέπει σε άλλες χώρες και διοικήσεις να εμπνευστούν και να αξιοποιήσουν επιτυχημένες προσεγγίσεις.

Γιατί να συμμετάσχει μια ελληνική δημόσια αρχή

Η Ελλάδα βρίσκεται σε φάση ψηφιακής επιτάχυνσης. Έργα που υλοποιούνται στο πλαίσιο του GR digiGOV-innoHUB, της ΓΓΠΣ και άλλων φορέων αποτελούν ακριβώς τον τύπο καινοτομίας που το PSTW αναζητά. Η συμμετοχή σε ένα βραβείο ευρωπαϊκής εμβέλειας προσφέρει ορατότητα, αναγνώριση και τη δυνατότητα ένταξης σε ένα διεθνές δίκτυο γνώσης και καλών πρακτικών.

Για να υποβάλετε αίτηση: interoperable-europe.ec.europa.eu

Οδηγίες συμμετοχής: Διαθέσιμες στο Interoperable Europe Portal

Πηγή άρθρου: https://interoperable-europe.ec.europa.eu

Κυκλοφόρησε η νέα έκδοση, 44, της διανομής Fedora! Μπορείτε να την κατεβάσετε από το επίσημο site, ενώ για περισσότερες λεπτομέρειες μπορείτε να ρίξετε μια ματιά και στα Release Notes και στην επίσημη ανακοίνωση. Διατίθεται σε εκδόσεις για:

• Workstation
• Server
• Cloud

Καλά κατεβάσματα!

Top online casino canada is a critical area for any operation looking to systematically improve outcomes and build durable advantage. top online casino canada: this practical guide walks through the core points and real-world applications. See the full framework at our canada online casino hub.

In a competitive environment, the right approach is the difference between durable growth and stagnation. Operations that invest systematically build a compounding advantage — a flow of qualified opportunity without the continuous cost of paid campaigns.

This in-depth guide from our canada online casino hub covers practical methods, measurable examples, and the most common mistakes to avoid. The content is grounded in proven methodologies applied to real projects.

Why this matters for Canadian players

Choosing the right casino is the highest-leverage decision a Canadian player makes — it determines withdrawal speed, dispute outcomes, and the integrity of every game played afterwards.

Compared with alternative approaches, Reading casino reviews critically separates useful information from affiliate marketing. Look for specific operational details (withdrawal speed, KYC experience, dispute outcomes) over generic praise. Review sites that disclose their affiliate relationships are more trustworthy than those that claim full independence. Cross-reference Trustpilot, AskGamblers, and CasinoMeister against the casino’s own claims — if the player-reported experience diverges sharply from the marketing, weigh the player reports more heavily.

In an increasingly competitive environment, Payment methods directly affect deposit speed, withdrawal speed, and fees. Interac e-Transfer and Interac Online are the fastest Canadian-specific options. E-wallets like Skrill, Neteller, and MuchBetter offer fast cashouts but some bonus offers exclude them. Credit cards are the slowest for withdrawals (5–10 business days). Cryptocurrency is instant but adds volatility risk and fewer consumer protections.

From a practical perspective, Mobile-first casino design is now the default rather than a differentiator. The best operators offer responsive HTML5 sites that work on iOS and Android browsers without an app, plus optional native apps for iOS (App Store) and Android (sideloaded APK or Google Play Games where available). Verify that the full game library — not just a subset — is available on mobile. Some older operators still strip live dealer or progressive jackpot games on mobile.

From the results perspective, House edge varies enormously across game types. Blackjack with optimal basic strategy can be as low as 0.5%; baccarat banker bet sits at 1.06%; European roulette at 2.7%; American roulette at 5.26%; most slots at 4–10%; keno can exceed 25%. A player who shifts time spent from slots to optimal-strategy blackjack can extend their bankroll by 5–10x for the same total wagered.

Licensing and regulation

Licensing is the first checkpoint. Ontario AGCO/iGO, Kahnawake, MGA, and UKGC are the credible authorities for Canadian players; Curaçao licences vary widely in quality and require extra due diligence.

Compared with alternative approaches, Bankroll management is the single biggest determinant of how long a player’s session lasts and how much they ultimately lose. The standard rule is to risk no more than 1–2% of total bankroll per session, set a stop-loss before starting, and walk away when the limit is hit — winning or losing. Doubling down to chase losses is the failure mode that separates recreational play from problem gambling.

Strategically, Withdrawal speed and limits vary dramatically across operators. Best-in-class casinos process e-wallet withdrawals within 24 hours and credit-card withdrawals within 3 business days. Watch for low monthly withdrawal caps (some operators cap at $5,000–$10,000/month even for high rollers), strict identity verification triggered only at withdrawal time, and reverse-withdrawal options designed to encourage players to redeposit before the cashout completes.

In application terms, Bonus terms are where most disputes arise. Wagering requirements (typically 30x to 50x bonus + deposit), maximum bet during wagering, contribution percentages by game type, and time limits all materially change the real value of any bonus. A 100% match with 50x wagering and a 7-day expiry is often worse than a 25% match with 20x and a 30-day window. Always read the bonus terms before claiming.

Additionally, Customer support quality is where shortcuts get exposed. 24/7 live chat with English-speaking agents who actually have authority to resolve issues — not just escalate them — is the working standard. Response times under 2 minutes during peak hours and resolution times under 24 hours for routine disputes are reasonable benchmarks. Email-only support or office-hours-only chat is a sign of an under-resourced operation.

Payment methods and withdrawal speed

Interac e-Transfer remains the fastest Canadian-specific deposit and withdrawal method. E-wallets and crypto offer the fastest cashouts but may exclude bonuses; credit cards are slowest for withdrawals.

Strategically, Account verification, deposit limits, and withdrawal patterns all interact to produce the player’s overall experience. The mark of a well-run casino is consistency — the same withdrawal speed for the first cashout and the hundredth, the same support quality at 3am as at 3pm, the same bonus terms today as last month. Casinos that change terms mid-relationship without notice are signalling that the player relationship is one-way.

In this context, KYC (Know Your Customer) verification is legally required and protects both the player and the operator. Government-issued ID, proof of address (utility bill or bank statement under three months old), and sometimes proof of payment method are standard requests. Quality casinos complete verification within 24 hours and only request it once. Operators that delay verification until withdrawal time or repeatedly ask for the same documents are often using KYC as a stall tactic.

In an increasingly competitive environment, Cryptocurrency casinos have grown rapidly but the regulatory picture for Canadian players is mixed. Bitcoin, Ethereum, Litecoin, and stablecoins like USDT enable instant deposits and faster withdrawals, with no chargebacks. Provably fair games using cryptographic seeds let players verify each result independently. The trade-offs are price volatility, fewer consumer protections than fiat-licensed casinos, and the requirement to manage wallet security yourself.

Additionally, RNG (random number generator) certification by independent labs like eCOGRA, iTech Labs, or GLI is the minimum standard for fairness in slots, RNG table games, and instant-win games. Live dealer games have different audit standards because they use physical equipment. Reputable casinos display certification badges in the footer and link to the lab’s verification page; if the link is missing or broken, treat that as a red flag.

Bonus terms and wagering

Wagering requirements between 30x and 50x bonus + deposit are standard; 60x and above is aggressive. Maximum bet during wagering and game-contribution rates make or break the real bonus value.

More specifically, Account verification, deposit limits, and withdrawal patterns all interact to produce the player’s overall experience. The mark of a well-run casino is consistency — the same withdrawal speed for the first cashout and the hundredth, the same support quality at 3am as at 3pm, the same bonus terms today as last month. Casinos that change terms mid-relationship without notice are signalling that the player relationship is one-way.

Critically, Self-exclusion programs are the strongest tool against problem gambling. iGaming Ontario operates province-wide self-exclusion that blocks all licensed Ontario operators simultaneously. International casinos use GamStop (UK), GAMSTOP-equivalent third-party providers, and operator-level exclusions. Once enrolled, the lock cannot be reversed during the chosen period — typically 6 months, 1 year, 5 years, or permanent. Friends and family can also use these programs to support someone they’re worried about.

Compared with alternative approaches, Live dealer games bridge online convenience and land-based atmosphere. Evolution dominates the market with the broadest game catalogue and highest production values; Pragmatic Play Live, Playtech, and Authentic Gaming are credible alternatives. Look for HD streaming, multi-camera angles, native English-speaking dealers, and clearly visible card shoes and roulette wheels. Stuttering streams or low-light studios are signs of cost cutting.

Strategically, Tax treatment of gambling winnings in Canada is more favourable than in many jurisdictions. Casual gamblers do not owe federal tax on winnings because gambling is not considered a source of income for tax purposes. Professional gamblers (those who derive their primary livelihood from gambling) may be assessed by the CRA, but this is rare. Always keep deposit and withdrawal records — the CRA can request documentation, and clean records prevent disputes.

Game fairness and RNG certification

Independent RNG certification by eCOGRA, iTech Labs, or GLI is the minimum standard for slots and RNG table games. Live dealer games rely on physical equipment and have separate audit standards.

In application terms, Progressive jackpots are the headline attraction at many casinos but the underlying mechanics are widely misunderstood. Jackpot size depends on contribution rate from each spin (typically 1–3% of stake), seed value when last won, and how many connected casinos feed the same network jackpot. Microgaming’s Mega Moolah and Playtech’s Age of the Gods are network jackpots; smaller in-house jackpots reset more often but have lower ceilings.

More specifically, Bankroll management is the single biggest determinant of how long a player’s session lasts and how much they ultimately lose. The standard rule is to risk no more than 1–2% of total bankroll per session, set a stop-loss before starting, and walk away when the limit is hit — winning or losing. Doubling down to chase losses is the failure mode that separates recreational play from problem gambling.

Additionally, Canadian players who research a casino before depositing significantly reduce their risk of fraud, slow withdrawals, or bonus disputes. The first checkpoint is licensing — confirm the operator holds an Ontario AGCO/iGO licence for legal play in the province, or a Kahnawake or MGA licence for international operators serving Canadians outside Ontario. Cross-reference the licence number on the regulator’s public registry rather than trusting the casino’s own footer claim.

Critically, Tax treatment of gambling winnings in Canada is more favourable than in many jurisdictions. Casual gamblers do not owe federal tax on winnings because gambling is not considered a source of income for tax purposes. Professional gamblers (those who derive their primary livelihood from gambling) may be assessed by the CRA, but this is rare. Always keep deposit and withdrawal records — the CRA can request documentation, and clean records prevent disputes.

Customer support and dispute handling

24/7 live chat with English-speaking agents who can resolve issues directly is the working standard. Resolution times under 24 hours for routine disputes are reasonable benchmarks.

From a practical perspective, Responsible gambling tools are mandated by Canadian regulators and serious operators offer them voluntarily. Look for deposit limits, loss limits, session-time limits, reality checks, cool-off periods, and self-exclusion options. The presence and visibility of these tools is a quality signal — operators who hide them or make them difficult to set are the same operators who will resist responsible-gambling complaints later.

In application terms, Slot variance (also called volatility) explains why two slots with the same theoretical RTP feel completely different in play. Low-variance slots pay frequently in small amounts and suit short sessions or wagering through bonuses. High-variance slots pay rarely but in larger amounts, suiting players chasing bonus rounds or jackpots. Medium variance is the most common and balances entertainment with reasonable hit rates.

Critically, Live dealer games bridge online convenience and land-based atmosphere. Evolution dominates the market with the broadest game catalogue and highest production values; Pragmatic Play Live, Playtech, and Authentic Gaming are credible alternatives. Look for HD streaming, multi-camera angles, native English-speaking dealers, and clearly visible card shoes and roulette wheels. Stuttering streams or low-light studios are signs of cost cutting.

Additionally, Canadian players who research a casino before depositing significantly reduce their risk of fraud, slow withdrawals, or bonus disputes. The first checkpoint is licensing — confirm the operator holds an Ontario AGCO/iGO licence for legal play in the province, or a Kahnawake or MGA licence for international operators serving Canadians outside Ontario. Cross-reference the licence number on the regulator’s public registry rather than trusting the casino’s own footer claim.

Mobile and live-dealer experience

Mobile-first design and full-feature live-dealer streams are now standard expectations rather than differentiators. Verify the full game library is available on mobile, not just a subset.

Additionally, Responsible gambling tools are mandated by Canadian regulators and serious operators offer them voluntarily. Look for deposit limits, loss limits, session-time limits, reality checks, cool-off periods, and self-exclusion options. The presence and visibility of these tools is a quality signal — operators who hide them or make them difficult to set are the same operators who will resist responsible-gambling complaints later.

More specifically, RNG (random number generator) certification by independent labs like eCOGRA, iTech Labs, or GLI is the minimum standard for fairness in slots, RNG table games, and instant-win games. Live dealer games have different audit standards because they use physical equipment. Reputable casinos display certification badges in the footer and link to the lab’s verification page; if the link is missing or broken, treat that as a red flag.

From the results perspective, Canadian players who research a casino before depositing significantly reduce their risk of fraud, slow withdrawals, or bonus disputes. The first checkpoint is licensing — confirm the operator holds an Ontario AGCO/iGO licence for legal play in the province, or a Kahnawake or MGA licence for international operators serving Canadians outside Ontario. Cross-reference the licence number on the regulator’s public registry rather than trusting the casino’s own footer claim.

In an increasingly competitive environment, Self-exclusion programs are the strongest tool against problem gambling. iGaming Ontario operates province-wide self-exclusion that blocks all licensed Ontario operators simultaneously. International casinos use GamStop (UK), GAMSTOP-equivalent third-party providers, and operator-level exclusions. Once enrolled, the lock cannot be reversed during the chosen period — typically 6 months, 1 year, 5 years, or permanent. Friends and family can also use these programs to support someone they’re worried about.

Common mistakes Canadian players make

The single most expensive mistake is depositing without reading the bonus terms. A ‘great’ welcome bonus with 60x wagering and a maximum-bet restriction during wagering can lock funds for weeks. Always read the bonus terms in full before claiming, and only claim bonuses where the wagering math actually works for your bankroll and play style.

The second most common mistake is mixing bonus and real-money funds without tracking which is which. Most operators apply bonus terms to the entire balance once a bonus is active, so a real-money win during the bonus period gets treated as bonus winnings until the wagering completes. Decline bonuses if you intend to play with real cash and withdraw quickly.

The third mistake is ignoring KYC verification until withdrawal time. Submitting ID and address documents during signup, before the first deposit, eliminates the most common cause of withdrawal delays. Operators that accept the documents in advance and confirm verification typically process the first cashout within hours rather than days.

Practical tips before depositing

Start with a deposit no larger than what you can afford to lose entirely. The first deposit is a test of the operator, not a bet on a specific outcome. Track withdrawal speed, KYC behaviour, customer-support responsiveness, and bonus-term compliance. Only scale up deposits after the first withdrawal completes cleanly.

Set deposit and loss limits during signup, before any emotional attachment to a casino account develops. Limits set under cool conditions are more conservative than limits set in the middle of a losing session. Most operators allow tightening limits immediately but require a cooling-off period (typically 24–72 hours) to loosen them.

Choose two payment methods — one for deposits, one for withdrawals — and stick with them. Most operators require withdrawals to use the same method as deposits up to the deposited amount. Splitting deposits across multiple cards or e-wallets complicates the verification path and slows withdrawals later.

Keep all confirmation emails, transaction records, and support-chat transcripts in a single folder. Disputes are won on documentation, not on memory. Six months of clean records is enough to resolve most disagreements; a year is enough for almost any reasonable claim.

How to measure if a casino is good for you

Track first-withdrawal completion time, second-withdrawal completion time, and KYC-request count over the first three deposits. Operators that complete the first cashout in under 48 hours and never re-request KYC documentation after the first verification are the keepers. Anything beyond five days for a first cashout is a yellow flag.

Compare the live-game experience across three sessions: peak hours (8pm–11pm local time), off-peak (early afternoon), and overnight (3am). Operators that maintain stable streams, full table availability, and responsive support across all three windows are running enough capacity to handle real demand. Operators where overnight feels deserted are often capacity-thin during peak too.

Compare the same slot title’s RTP across two casinos. Some operators use the lower-RTP version of popular titles to widen house edge by 1–3% percentage points. Sites like SlotCatalog publish the available RTP variants per game; matching what’s published against what the operator is actually using is a quick integrity check.

Related guides

To round out the picture, explore the related guides below from our hub. They cover adjacent sub-topics that combine with this one and build the overall topical authority of the site:

• top features of trusted online casinos
• live online casino canada
• is online casino legit in canada
• benefits of crypto online casinos canada
• difference between vip and regular players
• online casino games canada
• real money online casino canada
• how to limit online gambling losses
• how to spot casino scam sites
• canadian online casino sites

Conclusion and next steps

Effective application of the principles laid out here requires consistency, measurable goals, and ongoing adaptation. There is no one-size-fits-all solution — every operation needs an approach that respects its niche, resources, and goals.

The discipline of tying every action to a measurable outcome is what turns this work from a cost centre into an investment with predictable returns. Track progress monthly with a dashboard that blends traffic, conversions, and rankings, and adjust strategy quarterly based on the data you actually collect.

If you want specialist support for top online casino canada and the broader needs around it, working with a seasoned canada online casino brings the expertise and tooling that shorten time-to-results. Start with a comprehensive audit and build a prioritised roadmap with clear milestones and KPIs.

Οι εκδηλώσεις δεν σταματούν καθώς αυτήν την εβδομάδα πραγματοποιούνται εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για τις ανοιχτές τεχνολογίες και την καινοτομία! Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ) σας προτείνει να τις παρακολουθήσετε και να τις διαδώσετε. Μπορείτε επίσης να δείτε περισσότερες εκδηλώσεις για τις επόμενες εβδομάδες ή να καταχωρίσετε τη δική σας εκδήλωση στο: https://ellak.gr/events.

Μετά την επιτυχία της πρώτης διοργάνωσης, το PyCon Greece επιστρέφει για τη 2η χρονιά του, φέρνοντας ξανά κοντά την ελληνική και διεθνή κοινότητα της Python. Το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί στις 12–13 Οκτωβρίου 2026 στην Τεχνόπολη Δήμου Αθηναίων — έναν από τους πιο δυναμικούς πολιτιστικούς χώρους της πρωτεύουσας, όπου η βιομηχανική κληρονομιά συναντά τη σύγχρονη δημιουργικότητα και την τεχνολογία.

Τι είναι το PyCon Greece

Το PyCon Greece είναι ένα συνέδριο αφιερωμένο στη γλώσσα προγραμματισμού Python και στην κοινότητα που την περιβάλλει. Διοργανώνεται από το PyGreece, την επίσημη ελληνική κοινότητα Python, και υλοποιείται από μια εθελοντική ομάδα με στόχο την ανταλλαγή γνώσης και τη συνεργασία μεταξύ ατόμων που χρησιμοποιούν την Python — ανεξαρτήτως επαγγελματικής ιδιότητας ή χρόνων εμπειρίας.

Το πρόγραμμα περιλαμβάνει δύο ημέρες με παράλληλες ομιλίες, hands-on σεμινάρια (tutorials), συζητήσεις πάνελ και άφθονες ευκαιρίες δικτύωσης. Οι διοργανωτές δεσμεύονται ρητά για ένα συμπεριληπτικό περιβάλλον χωρίς αποκλεισμούς, όπου κάθε άτομο είναι ευπρόσδεκτο.

Ανοιχτή η Πρόσκληση Υποβολής Προτάσεων (Call for Proposals)

Το Call for Proposals είναι ανοιχτό. Αν χρησιμοποιείς την Python με ουσιαστικό τρόπο — στην έρευνα, τη βιομηχανία, την εκπαίδευση, την τέχνη ή τον ακτιβισμό — η ομάδα του PyCon Greece θέλει να ακούσει την ιστορία σου.

Υποβολή πρότασης: pretalx.com/pycongr26/cfp

Αξίζει να τονιστεί ότι η πρόσκληση απευθύνεται σε όλα τα άτομα, ακόμη και σε όσα δεν έχουν προηγούμενη εμπειρία σε συνέδρια. Όπως σημειώνουν οι διοργανωτές, δεν μετράει η καταξίωση αλλά το να έχεις κάτι ουσιαστικό να μοιραστείς. Μάλιστα, υπάρχει ιδιαίτερη ενθάρρυνση προς άτομα από υποεκπροσωπούμενες ομάδες της κοινότητας, καθώς και ένα Speaker Mentorship Program για όσες και όσους θέλουν υποστήριξη στα πρώτα τους βήματα.

Χρονοδιάγραμμα CFP

• 14 Απριλίου 2026: Άνοιγμα Call for Proposals
• 10–11 Μαΐου 2026: Κλείσιμο Call for Proposals
• 15 Ιουνίου 2026: Ειδοποιήσεις στους ομιλητές/τριες
• 30 Ιουνίου 2026: Προθεσμία επιβεβαίωσης συμμετοχής
• 31 Ιουλίου 2026: Δημοσίευση προγράμματος
• 12–13 Οκτωβρίου 2026: PyCon Greece 2026

Θεματικές ενότητες

Οι προτάσεις μπορούν να αφορούν ένα ευρύ φάσμα θεμάτων:

• Αυτοματισμοί & Διασφάλιση Ποιότητας (testing, CI/CD, βελτιστοποίηση ροών εργασίας)
• Data (data pipelines, ανάπτυξη μοντέλων, monitoring)
• Artificial Intelligence (AI) και οι πρακτικές του εφαρμογές
• Responsible AI (δικαιοσύνη, διαφάνεια, κοινωνικός αντίκτυπος)
• Λογισμικό Ανοιχτού Κώδικα & Κοινότητες
• Python Internals & Καλές Πρακτικές (CPython, performance)
• Web Development
• Τέχνη & Δημιουργικός Προγραμματισμός (generative art, αλγοριθμική μουσική, live coding)
• Άλλη θεματολογία για όσα δεν εντάσσονται εύκολα σε κατηγορία

Πέρα από τις ομιλίες

Το PyCon Greece 2026 προσφέρει και άλλες ευκαιρίες συμμετοχής:

• Πρόγραμμα Οικονομικής Ενίσχυσης για όσους χρειάζονται υποστήριξη στη συμμετοχή (αιτήσεις έως 10 Ιουνίου 2026)
• Πρόσκληση για αξιολογητές/τριες προτάσεων — μια καλή ευκαιρία να συνεισφέρεις στην κοινότητα
• Κάλεσμα για χορηγίες προς εταιρείες και οργανισμούς που θέλουν να στηρίξουν την ελληνική Python κοινότητα

Διαβάστε περισσότερα στην σελίδα του συνεδρίου https://2026.pycon.gr/el/

Κυκλοφόρησε η νέα έκδοση, 26.04, της διανομής Ubuntu! Μπορείτε να την κατεβάσετε από το επίσημο site. Μην ξεχάσετε να ρίξετε μια ματιά στις σημειώσεις της έκδοσης πρίν την αναβάθμιση ή την εγκατάσταση. Υπενθυμίζουμε ότι βγαίνει σε πολλές "γεύσεις" ;-)

• Ubuntu με άρωμα GNOME
• Edubuntu για το σχολείο
• Kubuntu με γεύση KDE
• Lubuntu για ελαφριές επιδόσεις
• Budgie για απλότητα
• Mate για ένα αναδρομικό μέλλον
• Ubuntu Studio για το στούντιο
• Unity για μια φορά ακόμα
• Xubuntu για τους λάτρεις του XFCE
• Kylin για την Άπω Ανατολή
• Cinnamon με άρωμα μέντα και κανέλα

Καλά κατεβάσματα! Τα ISO images είναι διαθέσιμα εδώ: https://releases.ubuntu.com, ενώ torrents μπορείτε να βρείτε εδώ: https://torrent.ubuntu.com/tracker_index

Η πρόταση για το λεγόμενο Digital Omnibus αποτελεί μια από τις πιο φιλόδοξες – αλλά και αμφιλεγόμενες – προσπάθειες της Ευρωπαϊκής Ένωσης να αναθεωρήσει το ισχύον πλαίσιο διακυβέρνησης δεδομένων. Αν και μεγάλο μέρος της δημόσιας συζήτησης επικεντρώνεται στις αλλαγές που αφορούν τον Γενικό Κανονισμό για την Προστασία Δεδομένων (GDPR), τους κανόνες για την ιδιωτικότητα στις ηλεκτρονικές επικοινωνίες και την τεχνητή νοημοσύνη, η πραγματική εμβέλεια της πρότασης είναι πολύ ευρύτερη.

Μια βαθιά αναδιάρθρωση του “data acquis”

Το Digital Omnibus δεν περιορίζεται σε επιμέρους τροποποιήσεις. Επιχειρεί να συγχωνεύσει και να αναδιαμορφώσει το λεγόμενο “data acquis” της ΕΕ, δηλαδή το σύνολο των νόμων και κανόνων που ρυθμίζουν την πρόσβαση, τη διαχείριση και την επαναχρησιμοποίηση δεδομένων. Συγκεκριμένα, ενσωματώνει στοιχεία από τον Data Governance Act και την Open Data Directive μέσα στο Data Act, μετατρέποντάς τον σε κεντρικό πυλώνα για όλα τα ζητήματα που σχετίζονται με τα δεδομένα.

Αυτή η αλλαγή δεν είναι απλώς τεχνική. Ανατρέπει την ισορροπία μεταξύ διαφορετικών μηχανισμών διακυβέρνησης, επηρεάζοντας τον τρόπο με τον οποίο:

• οι δημόσιες αρχές αποκτούν πρόσβαση σε ιδιωτικά δεδομένα,
• λειτουργούν οι ενδιάμεσοι φορείς δεδομένων,
• και επαναχρησιμοποιούνται τα δεδομένα του δημόσιου τομέα.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι νόμοι που τροποποιούνται είναι πολύ πρόσφατοι και δεν έχουν ακόμη εφαρμοστεί πλήρως στην πράξη. Η πρόωρη αναθεώρησή τους ενδέχεται να δημιουργήσει περισσότερη αβεβαιότητα παρά βελτίωση.

Κίνδυνος αποδυνάμωσης των εγγυήσεων

Το αρχικό ευρωπαϊκό πλαίσιο δεδομένων σχεδιάστηκε με στόχο να επιτύχει μια λεπτή ισορροπία: να ενισχύσει τη διαμοίραση δεδομένων χωρίς να υπονομεύσει τα θεμελιώδη δικαιώματα, τη διαφάνεια και τον ανταγωνισμό. Το Digital Omnibus, ωστόσο, φαίνεται να μετατοπίζει αυτή την ισορροπία.

Η μεταφορά μηχανισμών διακυβέρνησης από το Data Governance Act στο Data Act – ένα εργαλείο με διαφορετική φιλοσοφία, πιο προσανατολισμένη στην πρόσβαση και αξιοποίηση δεδομένων – ενδέχεται να αποδυναμώσει τις προστασίες που είχαν σχεδιαστεί για πιο ευαίσθητα πλαίσια χρήσης.

Παράλληλα, βασικές έννοιες παραμένουν ασαφείς, όπως το τι ακριβώς συνιστά «πρόσβαση σε δεδομένα» ή «χώρο δεδομένων». Αυτή η ασάφεια δυσκολεύει την εφαρμογή των κανόνων και ανοίγει τον δρόμο για άνιση συμμόρφωση.

Η θέση του GDPR σε κίνδυνο

Ένα από τα πιο κρίσιμα ζητήματα αφορά τη σχέση του νέου πλαισίου με τον GDPR. Οι υφιστάμενοι κανονισμοί είχαν σχεδιαστεί ώστε να λειτουργούν συμπληρωματικά προς αυτόν, όχι να τον υποκαθιστούν.

Ωστόσο, με τη συγχώνευση διαφορετικών μηχανισμών, υπάρχει ο κίνδυνος να δημιουργηθούν «παράλληλα καθεστώτα» επεξεργασίας δεδομένων. Αυτό μπορεί να οδηγήσει σε σύγχυση σχετικά με:

• το ποιος είναι υπεύθυνος για τη συμμόρφωση,
• ποια νομική βάση ισχύει,
• και πώς προστατεύονται τα δικαιώματα των πολιτών.

Σε ένα τέτοιο περιβάλλον, βασικές αρχές όπως η διαφάνεια, ο περιορισμός σκοπού και η λογοδοσία ενδέχεται να αποδυναμωθούν.

Περιορισμένη πρόσβαση δεδομένων για το δημόσιο συμφέρον

Το Digital Omnibus περιορίζει σημαντικά τη δυνατότητα των δημόσιων αρχών να έχουν πρόσβαση σε ιδιωτικά δεδομένα, επιτρέποντάς την κυρίως σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης. Αυτό δημιουργεί ένα σημαντικό κενό, καθώς πολλές χρήσεις δεδομένων προς όφελος της κοινωνίας – όπως η περιβαλλοντική παρακολούθηση ή η επιστημονική έρευνα – δεν εμπίπτουν σε τέτοιες καταστάσεις.

Ως αποτέλεσμα, οι δημόσιες αρχές ενδέχεται να εξαρτώνται περισσότερο από εθελοντικές συμφωνίες με μεγάλες εταιρείες, γεγονός που ενισχύει τη συγκέντρωση ισχύος και περιορίζει την ανεξαρτησία της εποπτείας.

Αποδυνάμωση της “αρχιτεκτονικής εμπιστοσύνης”

Ένα ακόμη σημαντικό στοιχείο είναι η αλλαγή στον ρόλο των ενδιάμεσων φορέων δεδομένων. Η υποχρεωτική εγγραφή τους – που λειτουργούσε ως εγγύηση αξιοπιστίας – γίνεται πλέον προαιρετική. Αυτό ενδέχεται να μετατρέψει την έννοια της «εμπιστοσύνης» σε τυπικό χαρακτηριστικό χωρίς ουσιαστικό περιεχόμενο.

Με αυτόν τον τρόπο:

• οι μεγάλοι παίκτες ενισχύονται,
• οι μικρότεροι χάνουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα,
• και η αγορά γίνεται λιγότερο διαφανής.

Η ανάγκη για σαφήνεια και ισορροπία

Το βασικό ζητούμενο για το μέλλον της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης δεδομένων είναι η διατήρηση της ισορροπίας μεταξύ καινοτομίας και προστασίας. Αυτό προϋποθέτει:

• σαφείς κανόνες και ορισμούς,
• διακριτούς ρόλους για κάθε νομικό εργαλείο,
• και ισχυρούς μηχανισμούς εφαρμογής.

Χωρίς αυτά, η απλοποίηση που επιδιώκει το Digital Omnibus κινδυνεύει να οδηγήσει σε μεγαλύτερη πολυπλοκότητα και αβεβαιότητα.

Το Digital Omnibus αποτελεί μια σημαντική καμπή για το ευρωπαϊκό πλαίσιο δεδομένων. Αν και επιδιώκει την απλοποίηση και την ενίσχυση της αξιοποίησης δεδομένων, ενέχει σοβαρούς κινδύνους: αποδυνάμωση των εγγυήσεων, σύγχυση στους κανόνες και ενίσχυση της συγκέντρωσης ισχύος.

Η πρόκληση για την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι να διασφαλίσει ότι οποιαδήποτε μεταρρύθμιση θα ενισχύει – και δεν θα υπονομεύει – τη διαφάνεια, τη δημοκρατική λογοδοσία και τα δικαιώματα των πολιτών.

Πηγή άρθρου: https://edri.org/

Ξεκινά σήμερα στην Αθήνα το Drupal Developer Days 2026, η 16η ετήσια διοργάνωση της παγκόσμιας κοινότητας του Drupal, η οποία θα φιλοξενηθεί από τις 22 έως τις 25 Απριλίου 2026 στις σύγχρονες εγκαταστάσεις της OTE Academy στο Μαρούσι. Για τέσσερις ημέρες, η Αθήνα μετατρέπεται σε κόμβο της ευρωπαϊκής κοινότητας ανοιχτού λογισμικού, υποδεχόμενη developers, site builders, contributors και στελέχη από όλο τον κόσμο για workshops, sessions, contribution sprints και δράσεις ανταλλαγής τεχνογνωσίας γύρω από το δημοφιλές σύστημα διαχείρισης περιεχομένου Drupal.

Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών – ΕΕΛΛΑΚ συμμετέχει στη διοργάνωση ως In-Kind sponsor, στηρίζοντας τόσο το τεχνικό περιεχόμενο του συνεδρίου όσο και τη συμμετοχή νέων από την εκπαιδευτική κοινότητα.

Στο πλαίσιο του συνεδρίου, η ΕΕΛΛΑΚ συνεισφέρει με δύο στοχευμένες συζητήσεις BoF που αγγίζουν κρίσιμα ζητήματα για τον ελληνικό δημόσιο τομέα και την αξιοποίηση ανοιχτών δεδομένων:

1. «Unlocking Public Drupal Content as AI-Ready Open Data with GlossAPI»

• Ομιλήτρια: Μυρσίνη Ιωάννου (ΕΕΛΛΑΚ/GFOSS)
• Πέμπτη 23 Απριλίου, 12:15–12:55, Room 5 (BoF)

Η παρουσίαση εστιάζει στο πώς οι πλατφόρμες του δημόσιου τομέα που βασίζονται στο Drupal μπορούν να μετατρέψουν το δομημένο περιεχόμενό τους σε καθαρά, τεκμηριωμένα και επαναχρησιμοποιήσιμα datasets μέσω του εργαλείου GlossAPI, ενισχύοντας τη διαφάνεια, τα ανοιχτά δεδομένα και τις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

2. «Building a Greek ‘Gov.drupal’ Distribution: Open Source as a Mandate»

• Ομιλητής: Παναγιώτης Σκαρβέλης (ΕΕΛΛΑΚ/GFOSS)
• Παρασκευή 24 Απριλίου, 15:45–16:25, Room 5 (BoF)

Η συνεδρία θέτει το ερώτημα αν το Drupal μπορεί να αποτελέσει το standard CMS για τα έργα του ελληνικού δημοσίου και ανοίγει μια συζήτηση για τη δημιουργία μιας ελληνικής «Gov.drupal» διανομής, με βάση αντίστοιχες καλές πρακτικές από άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Επίσης στο  πλαίσιο της αποστολής της για την προώθηση των ανοιχτών τεχνολογιών στην εκπαίδευση, η ΕΕΛΛΑΚ κάλυψε τα έξοδα μετακίνησης και διαμονής επιλεγμένων φοιτητών που διαμένουν εκτός Αττικής, ώστε να διευκολυνθεί η συμμετοχή τους στο εκπαιδευτικό εργαστήριο «Drupal in a Day». Η κάλυψη των εξόδων μετακίνησης κατέστη εφικτή χάρη στη χορηγία της Agency Trust, την οποία η ΕΕΛΛΑΚ ευχαριστεί θερμά για την έμπρακτη στήριξη της νέας γενιάς developers.

Το «Drupal in a Day» είναι ένα εντατικό, μονοήμερο εργαστήριο που εισάγει φοιτητές και νέους επαγγελματίες στο Drupal ως σύστημα διαχείρισης περιεχομένου, προσφέροντάς τους hands-on εμπειρία και επαφή με τη διεθνή κοινότητα.

Διαβάστε περισσότερα για το Drupal Developer Days 2026 στο site του συνεδρίου https://devdays2026.drupal.org.gr/ 

Η Γαλλία κάνει ένα σημαντικό βήμα προς την ενίσχυση της ψηφιακής της ανεξαρτησίας, επιλέγοντας να απομακρυνθεί από ιδιόκτητα λειτουργικά συστήματα και να στραφεί σε λύσεις ανοιχτού λογισμικού, με βασικό άξονα το Linux. Η απόφαση αυτή, που ανακοινώθηκε στις 8 Απριλίου από τη Διυπουργική Διεύθυνση Ψηφιακών Υποθέσεων (DINUM), εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική για τη μείωση της εξάρτησης από μη ευρωπαϊκές τεχνολογίες.

Ψηφιακή Κυριαρχία και Μείωση Εξαρτήσεων

Η πρωτοβουλία αυτή προέκυψε έπειτα από διακυβερνητικό σεμινάριο με τη συμμετοχή κορυφαίων κρατικών φορέων, όπως η Εθνική Υπηρεσία Κυβερνοασφάλειας (ANSSI) και η Γενική Διεύθυνση Επιχειρήσεων (DGE). Κοινός στόχος ήταν η ενίσχυση της ψηφιακής κυριαρχίας της Γαλλίας και της Ευρώπης μέσω της μείωσης της εξάρτησης από ξένες τεχνολογικές λύσεις.

Στο πλαίσιο αυτό, κάθε υπουργείο καλείται να εντοπίσει τις κρίσιμες τεχνολογικές του εξαρτήσεις και να εκπονήσει σχέδιο δράσης μέχρι το φθινόπωρο. Οι τομείς προτεραιότητας περιλαμβάνουν τους σταθμούς εργασίας, τα συνεργατικά εργαλεία, τα λογισμικά προστασίας από ιούς, τις βάσεις δεδομένων και τις υποδομές δικτύων.

Ο Ρόλος του Ανοιχτού Λογισμικού

Η στροφή προς το ανοιχτό λογισμικό δεν είναι καινούργια για τη Γαλλία. Η DINUM έχει ήδη αναπτύξει τη σουίτα εργαλείων LaSuite (πρώην La Suite Numérique), η οποία χρησιμοποιείται από περίπου 600.000 δημόσιους υπαλλήλους. Η μετάβαση των 234 διαχειριστών της υπηρεσίας σε Linux αποτελεί ένα ακόμη βήμα προς αυτή την κατεύθυνση, μετά από τρία χρόνια προετοιμασίας και δοκιμών.

Άλλοι δημόσιοι οργανισμοί, όπως η Εθνική Χωροφυλακή και η Γενική Διεύθυνση Δημόσιων Οικονομικών, έχουν ήδη υιοθετήσει το Linux, επισημαίνοντας την απώλεια ελέγχου που συνεπάγεται η χρήση ιδιόκτητων συστημάτων.

Προκλήσεις και Ανθρώπινος Παράγοντας

Η μετάβαση σε νέα ψηφιακά περιβάλλοντα δεν είναι χωρίς δυσκολίες. Σύμφωνα με τη DINUM, ο ανθρώπινος παράγοντας είναι κρίσιμος για την επιτυχία τέτοιων εγχειρημάτων. Η εκπαίδευση και η υποστήριξη των χρηστών είναι απαραίτητες ώστε να εξασφαλιστεί η ομαλή προσαρμογή.

Επιπλέον, δίνεται έμφαση στον σχεδιασμό εύχρηστων και ελκυστικών εργαλείων. Όπως τονίζεται, η αποδοχή από τους χρήστες εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την εμπειρία χρήσης, γεγονός που καθιστά τη συνεργασία μεταξύ προγραμματιστών και σχεδιαστών απαραίτητη.

Ευρωπαϊκή Συνεργασία και Προοπτικές

Η ανάπτυξη της LaSuite πραγματοποιήθηκε σε συνεργασία με χώρες όπως η Ολλανδία και η Γερμανία, στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Πρωτοβουλίας Ψηφιακών Υποδομών (EDIC). Στόχος είναι η αποφυγή κατακερματισμού και η δημιουργία κοινών προτύπων σε ευρωπαϊκό επίπεδο.

Η μετάβαση στο Linux δεν αποτελεί απλώς μια τεχνική επιλογή, αλλά μια στρατηγική απόφαση με ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις. Μέσω αυτής, η Γαλλία επιδιώκει να ενισχύσει τη διαφάνεια, να αποκτήσει μεγαλύτερο έλεγχο στα ψηφιακά της συστήματα και να ενδυναμώσει την εγχώρια και ευρωπαϊκή τεχνολογική βιομηχανία.

Πηγή άρθρου: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/

Στον χώρο του ελεύθερου και ανοικτού λογισμικού, δύο βασικές έννοιες που καθορίζουν τον τρόπο διάθεσης και χρήσης του κώδικα είναι η επανααδειοδότηση (relicensing) και η συμβατότητα αδειών (license compatibility). Αν και σχετίζονται μεταξύ τους, πρόκειται για διαφορετικές διαδικασίες με ξεχωριστή σημασία.

Τι είναι η επανααδειοδότηση;

Η επανααδειοδότηση αναφέρεται στη δυνατότητα αλλαγής της άδειας χρήσης ενός έργου λογισμικού. Το δικαίωμα αυτό ανήκει αποκλειστικά στον κάτοχο των πνευματικών δικαιωμάτων. Όταν ένας δημιουργός δημοσιεύει το έργο του με μια ελεύθερη άδεια, όπως η GNU GPL ή η Mozilla Public License 2.0, επιτρέπει στην κοινότητα να το χρησιμοποιεί, να το μελετά, να το τροποποιεί και να το διανέμει υπό συγκεκριμένους όρους.

Ωστόσο, μόνο ο ίδιος ο κάτοχος των δικαιωμάτων μπορεί να αλλάξει αυτούς τους όρους εκδίδοντας το έργο με διαφορετική άδεια στο μέλλον. Αν υπάρχουν πολλοί συν-δημιουργοί, απαιτείται η συναίνεση όλων.

Ειδική περίπτωση: επιτρεπόμενη επανααδειοδότηση

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ο δημιουργός μπορεί να επιτρέψει στους χρήστες να διανέμουν το έργο υπό εναλλακτικούς όρους. Για παράδειγμα, ένα έργο μπορεί να δημοσιευτεί ως “GNU GPL έκδοση 2 ή νεότερη”, δίνοντας τη δυνατότητα στον χρήστη να επιλέξει και τη GNU GPLv3.

Εδώ όμως υπάρχει μια σημαντική διάκριση:

• Η πραγματική επανααδειοδότηση γίνεται μόνο από τον κάτοχο των δικαιωμάτων.
• Οι χρήστες απλώς αξιοποιούν μια επιλογή που τους έχει ήδη δοθεί.

Τι είναι η συμβατότητα αδειών;

Η συμβατότητα αδειών αφορά το αν δύο διαφορετικά έργα λογισμικού μπορούν να συνδυαστούν και να διανεμηθούν μαζί. Αυτό είναι εφικτό μόνο όταν οι όροι των αδειών τους δεν συγκρούονται.

Παράδειγμα συμβατότητας

Η Modified BSD License θεωρείται συμβατή με την GNU GPLv3. Αυτό συμβαίνει επειδή οι όροι της BSD (όπως η διατήρηση ειδοποιήσεων πνευματικών δικαιωμάτων και αποποίησης ευθυνών) δεν έρχονται σε αντίθεση με τις απαιτήσεις της GPL.

Έτσι, μπορούμε να συνδυάσουμε:

• ένα πρόγραμμα υπό GNU GPLv3
• και ένα άλλο υπό Modified BSD

και να τα διανείμουμε ως ένα ενιαίο έργο, αρκεί να τηρούμε όλους τους όρους και των δύο αδειών.

Παράδειγμα ασυμβατότητας

Αντίθετα, η Common Public Attribution License δεν είναι συμβατή με την GNU GPLv3. Ο λόγος είναι ότι:

• Η CPAL απαιτεί το λογισμικό να διανέμεται μόνο υπό CPAL
• Η GPLv3 απαιτεί το συνολικό έργο να διανέμεται μόνο υπό GPLv3

Αυτές οι απαιτήσεις δεν μπορούν να ικανοποιηθούν ταυτόχρονα, άρα οι άδειες είναι ασύμβατες.

Τι συμβαίνει όταν συνδυάζονται συμβατές άδειες;

Όταν δύο συμβατά έργα ενώνονται:

• Κάθε μέρος διατηρεί τη δική του αρχική άδεια
• Το συνολικό έργο μπορεί να υπάγεται σε μια “κυρίαρχη” άδεια (π.χ. GPL)

Για παράδειγμα, αν συνδυαστεί κώδικας BSD με GPL:

• Το BSD κομμάτι παραμένει BSD
• Το συνολικό πακέτο διανέμεται υπό GPL

Αυτό σημαίνει ότι ο χρήστης μπορεί να απομονώσει το BSD τμήμα και να το χρησιμοποιήσει ανεξάρτητα.

Συμπέρασμα

Η επανααδειοδότηση και η συμβατότητα αδειών είναι κρίσιμες έννοιες για την ανάπτυξη και διανομή λογισμικού:

• Η επανααδειοδότηση είναι προνόμιο του δημιουργού και αφορά την αλλαγή της άδειας ενός έργου.
• Η συμβατότητα αδειών καθορίζει αν διαφορετικά έργα μπορούν να συνδυαστούν χωρίς νομικές συγκρούσεις.

Η κατανόηση αυτών των εννοιών είναι απαραίτητη για προγραμματιστές, οργανισμούς και κοινότητες που συνεργάζονται στην ανάπτυξη ελεύθερου λογισμικού.

Πηγή άρθρου: https://www.fsf.org/

Οι εκδηλώσεις δεν σταματούν καθώς αυτήν την εβδομάδα πραγματοποιούνται εκδηλώσεις στην Ελλάδα και στο εξωτερικό για τις ανοιχτές τεχνολογίες και την καινοτομία! Ο Οργανισμός Ανοιχτών Τεχνολογιών (ΕΕΛΛΑΚ) σας προτείνει να τις παρακολουθήσετε και να τις διαδώσετε. Μπορείτε επίσης να δείτε περισσότερες εκδηλώσεις για τις επόμενες εβδομάδες ή να καταχωρίσετε τη δική σας εκδήλωση στο: https://ellak.gr/events.

PROBLEM: 

 after upgrade to version  26.1-R15.0p2 

(a major release moving GhostBSD to FreeBSD 15.0-RELEASE) 

the system didn't connect to the internet auitomatically via wifi

SOLUTION: 

1. connect via an Ethernet cable, 

2. run the command   sudo pkg install GhostBSD-firmware-iwm
3. reboot 

https://forums.ghostbsd.org/d/841-giostbsd-261-does-not-connect-to-the-internet-automatically 

 https://www.howtogeek.com/clean-up-your-fedora-linux-system-from-the-terminal-with-these-commands/

Σας προσκαλούμε στο ανοικτό διαδικτυακό webinar «S.T.E.P.S. School Box: Ένα ανοικτό ψηφιακό περιβάλλον για τη διδασκαλία STEM», στο πλαίσιο του ευρωπαϊκού έργου S.T.E.P.S.

Τη Δευτέρα 27 Απριλίου 2026, στις 16:00-18:00, θα γίνει παρουσίαση του S.T.E.P.S. School Box (https://moocsteps.eu/) — μιας συλλογής ανοικτών μαθημάτων και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων για τη πρωτοβάθμια και δευτεροβάθμια εκπαίδευση, οργανωμένη σε τέσσερις θεματικές: Προγραμματισμός, Τεχνολογία, Αειφορία και Μηχανική. 

Κεντρικό εργαλείο του υλικού είναι το FOSSBot, το ανοικτού κώδικα εκπαιδευτικό ρομπότ, που λειτουργεί ως διαθεματικό μέσο σύνδεσης Φυσικής, Μαθηματικών και Πληροφορικής στην εκπαιδευτική πράξη. 

Η πλατφόρμα https://moocsteps.eu/ αποτελεί ένα ολοκληρωμένο περιβάλλον επιμόρφωσης στη διδασκαλία STEM, με έμφαση στη ρομποτική και την αξιοποίηση σύγχρονων ψηφιακών εργαλείων. Περιλαμβάνει δομημένες θεματικές ενότητες, πρακτικές δραστηριότητες, έτοιμα σχέδια μαθήματος και διαδραστικό εκπαιδευτικό υλικό, τα οποία υποστηρίζουν τη μάθηση μέσω έργων (project-based learning) και τη διαθεματική προσέγγιση. Το περιεχόμενο είναι ανοικτό και επαναχρησιμοποιήσιμο, δίνοντας στους εκπαιδευτικούς τη δυνατότητα να προσαρμόζουν τις δραστηριότητες στις ανάγκες της τάξης τους.

Για τους εκπαιδευτικούς, το βασικό όφελος είναι η άμεση δυνατότητα εφαρμογής στην εκπαιδευτική πράξη, χωρίς να απαιτείται προηγούμενη εξειδίκευση στη ρομποτική ή τον προγραμματισμό. Μέσα από την πλατφόρμα αποκτούν πρακτικές δεξιότητες, παιδαγωγική καθοδήγηση και έτοιμα εργαλεία που ενισχύουν την ενσωμάτωση του STEM στη διδασκαλία, συμβάλλοντας παράλληλα στην ανάπτυξη ψηφιακών και διδακτικών ικανοτήτων. Η ευελιξία της ασύγχρονης παρακολούθησης και η δωρεάν πρόσβαση καθιστούν την επιμόρφωση προσιτή και λειτουργική για το σύνολο της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Κατά τη διάρκεια του Webinar θα παρουσιαστούν επιπλέον:

• Η φιλοσοφία και η μεθοδολογία ανάπτυξης του S.T.E.P.S. School Box
• Η δομή και τα βασικά χαρακτηριστικά του εκπαιδευτικού υλικού
• Η λειτουργία της ψηφιακής πλατφόρμας (MOOC) και τα πολυγλωσσικά της χαρακτηριστικά
• Τα αποτελέσματα της πιλοτικής εφαρμογής και τα συμπεράσματα από τη διαδικασία αξιολόγησης
• Παραδείγματα δραστηριοτήτων και τρόποι ενσωμάτωσης στην εκπαιδευτική πράξη

Η εκδήλωση απευθύνεται σε εκπαιδευτικούς όλων των βαθμίδων, καθώς και σε φοιτητές και ερευνητές που ενδιαφέρονται για την καινοτόμο διδασκαλία STEM και τους ανοικτούς εκπαιδευτικούς πόρους. 

Θα αποσταλεί βεβαίωση παρακολούθησης σε όσους συμμετάσχουν.

Για να δηλώσετε συμμετοχή, συμπληρώστε τη φόρμα εγγραφής.

Οι ειδοποιήσεις στο κινητό μας τηλέφωνο αποτελούν πλέον αναπόσπαστο μέρος της καθημερινότητάς μας. Μας ενημερώνουν για μηνύματα, emails, ειδήσεις και δραστηριότητες σε εφαρμογές. Ωστόσο, πίσω από αυτή τη φαινομενική ευκολία κρύβονται σημαντικοί κίνδυνοι για την ιδιωτικότητα των χρηστών.

Πού βρίσκεται το πρόβλημα;

Οι ειδοποιήσεις μπορούν να αποκαλύψουν πολλά περισσότερα από όσα φανταζόμαστε: ποιος μας έστειλε μήνυμα, τι περιέχει, πότε το λάβαμε και ποιες εφαρμογές χρησιμοποιούμε. Αυτές οι πληροφορίες μπορεί να γίνουν προσβάσιμες σε τρίτους με διάφορους τρόπους.

Υπάρχουν δύο βασικά σημεία κινδύνου:

1. Κατά τη μεταφορά μέσω cloud
Οι περισσότερες ειδοποιήσεις δεν αποστέλλονται απευθείας από την εφαρμογή στο κινητό σας. Αντίθετα, περνούν πρώτα από διακομιστές εταιρειών όπως η Apple ή η Google. Αυτό σημαίνει ότι ενδέχεται να έχουν πρόσβαση σε μεταδεδομένα (π.χ. ποια εφαρμογή έστειλε ειδοποίηση και πότε), ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να είναι ορατό ακόμη και το περιεχόμενο.

2. Στη συσκευή σας
Ακόμη και μετά τη λήψη τους, οι ειδοποιήσεις μπορεί να εμφανίζονται στην οθόνη κλειδώματος. Αν κάποιος αποκτήσει πρόσβαση στη συσκευή σας —είτε μέσω κλοπής είτε μέσω κατάσχεσης— μπορεί να δει ευαίσθητες πληροφορίες χωρίς να την ξεκλειδώσει.

Επιπλέον, ακόμη και αν διαγράψετε μια ειδοποίηση, το περιεχόμενό της ενδέχεται να παραμένει αποθηκευμένο στη συσκευή και να μπορεί να ανακτηθεί με ειδικά εργαλεία.

Τι μπορείτε να κάνετε για να προστατευτείτε

Παρόλο που οι κίνδυνοι είναι υπαρκτοί, υπάρχουν τρόποι να περιορίσετε την έκθεσή σας.

1. Ρυθμίστε τις ειδοποιήσεις στις εφαρμογές μηνυμάτων
Εφαρμογές όπως το Signal και το WhatsApp προσφέρουν επιλογές για το τι εμφανίζεται στις ειδοποιήσεις:

• Πλήρες περιεχόμενο μηνύματος
• Μόνο το όνομα αποστολέα
• Καμία πληροφορία (ούτε όνομα ούτε περιεχόμενο)

Η επιλογή της τελευταίας είναι η πιο ασφαλής.

2. Περιορίστε την εμφάνιση στην οθόνη κλειδώματος
Μπορείτε να επιλέξετε:

• Να εμφανίζονται πάντα
• Να εμφανίζονται μόνο όταν η συσκευή είναι ξεκλείδωτη
• Να μην εμφανίζεται καθόλου περιεχόμενο

Η επιλογή “μόνο όταν είναι ξεκλείδωτη” αποτελεί μια καλή ισορροπία μεταξύ ευκολίας και ασφάλειας.

3. Απενεργοποιήστε περιττές ειδοποιήσεις
Όσο λιγότερες εφαρμογές στέλνουν ειδοποιήσεις, τόσο μικρότερος ο κίνδυνος διαρροής δεδομένων. Αναρωτηθείτε: χρειάζομαι πραγματικά ειδοποιήσεις από αυτή την εφαρμογή;

4. Ελέγξτε τις ρυθμίσεις απορρήτου σε Android και iOS
Και τα δύο λειτουργικά συστήματα παρέχουν επιλογές για:

• Απόκρυψη ευαίσθητου περιεχομένου
• Διαχείριση ειδοποιήσεων ανά εφαρμογή
• Απενεργοποίηση ειδοποιήσεων πλήρως

5. Προσοχή στις λειτουργίες τεχνητής νοημοσύνης
Ορισμένα συστήματα συνοψίζουν ειδοποιήσεις χρησιμοποιώντας AI. Αν αυτές οι λειτουργίες στέλνουν δεδομένα σε servers, ενδέχεται να αυξάνεται ο κίνδυνος παραβίασης ιδιωτικότητας.

Οι ειδοποιήσεις είναι χρήσιμες, αλλά δεν είναι αθώες. Μπορούν να αποτελέσουν πηγή διαρροής προσωπικών δεδομένων, τόσο μέσω εταιρειών τεχνολογίας όσο και μέσω φυσικής πρόσβασης στη συσκευή.

Η σωστή διαχείριση των ρυθμίσεων, η επιλογή ασφαλών εφαρμογών και η μείωση των περιττών ειδοποιήσεων μπορούν να κάνουν σημαντική διαφορά.

Σε έναν κόσμο όπου η ψηφιακή ιδιωτικότητα απειλείται όλο και περισσότερο, ακόμα και οι μικρές λεπτομέρειες —όπως μια ειδοποίηση στην οθόνη— έχουν σημασία.

Πηγή άρθρου: https://www.eff.org/

Η ψηφιακή μετάβαση της Ευρώπης αποτελεί βασική προτεραιότητα για την ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας, της καινοτομίας και της εξυπηρέτησης των πολιτών. Σε αυτό το πλαίσιο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναπτύξει τα «Ψηφιακά Δομικά Στοιχεία για την Ευρώπη» (Digital Building Blocks), μια σειρά από επαναχρησιμοποιήσιμες ψηφιακές λύσεις που επιτρέπουν τη δημιουργία ασφαλών και διαλειτουργικών δημόσιων υπηρεσιών σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση.

Τα ψηφιακά δομικά στοιχεία αποτελούν ανοιχτές και ευέλικτες λύσεις που έχουν σχεδιαστεί για να αντιμετωπίζουν κοινές προκλήσεις στη λειτουργία των δημόσιων υπηρεσιών. Αντί οι οργανισμοί να δημιουργούν νέα συστήματα από την αρχή, μπορούν να αξιοποιούν ήδη υπάρχοντα εργαλεία και υποδομές που συμμορφώνονται με τα ευρωπαϊκά πρότυπα. Αυτές οι λύσεις περιλαμβάνουν λογισμικό, τεχνικά πρότυπα, πλαίσια ανάπτυξης και υπηρεσίες cloud.

Ενδεικτικά, τα δομικά στοιχεία καλύπτουν κρίσιμους τομείς όπως η ηλεκτρονική ταυτοποίηση (eID), που επιτρέπει στους χρήστες να αποδεικνύουν την ταυτότητά τους διαδικτυακά, τα συστήματα ασφαλούς ανταλλαγής δεδομένων, οι ηλεκτρονικές υπογραφές για την ψηφιακή επικύρωση εγγράφων και η ηλεκτρονική τιμολόγηση που απλοποιεί τις οικονομικές διαδικασίες. Όλες αυτές οι λύσεις έχουν εγκριθεί από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή και είναι σχεδιασμένες ώστε να ευθυγραμμίζονται με τη νομοθεσία της ΕΕ, συμβάλλοντας στη μείωση κόστους και χρόνου υλοποίησης.

Παράλληλα, τα ψηφιακά δομικά στοιχεία ενισχύουν τη διαφάνεια και την καινοτομία μέσω της προώθησης των ανοιχτών δεδομένων και της διασυνοριακής ανταλλαγής πληροφοριών. Η διαλειτουργικότητα των συστημάτων επιτρέπει στις δημόσιες διοικήσεις να μοιράζονται δεδομένα με ασφάλεια, να επαναχρησιμοποιούν πληροφορίες και να συνδυάζουν σύνολα δεδομένων από διαφορετικές χώρες. Αυτό δημιουργεί νέες δυνατότητες για την ανάπτυξη καινοτόμων υπηρεσιών και εφαρμογών.

Ταυτόχρονα, δίνεται ιδιαίτερη έμφαση στην ασφάλεια και την προστασία των δεδομένων, διασφαλίζοντας ότι οι πληροφορίες διακινούνται με τρόπο αξιόπιστο και σύμφωνο με τις ευρωπαϊκές απαιτήσεις προστασίας προσωπικών δεδομένων. Αυτό είναι καθοριστικό για την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς τις ψηφιακές δημόσιες υπηρεσίες.

Συνολικά, τα Ψηφιακά Δομικά Στοιχεία για την Ευρώπη αποτελούν έναν θεμελιώδη πυλώνα για την οικοδόμηση ενός ενιαίου ψηφιακού χώρου, όπου οι δημόσιες υπηρεσίες είναι πιο αποδοτικές, προσβάσιμες και διασυνδεδεμένες. Με την αξιοποίησή τους, οι δημόσιοι οργανισμοί και οι επιχειρήσεις μπορούν να επιταχύνουν την ψηφιακή τους μετάβαση και να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες στους πολίτες σε όλη την Ευρώπη.

Πηγή άρθρου: https://data.europa.eu/

Η παγκόσμια κοινότητα της κυβερνοασφάλειας βρίσκεται μπροστά σε μια κρίσιμη καμπή. Οι εξελίξεις στους κβαντικούς υπολογιστές επιταχύνουν δραματικά τα χρονοδιαγράμματα για την αναβάθμιση των συστημάτων κρυπτογράφησης. Πρόσφατες εκτιμήσεις μεταθέτουν την προθεσμία για την «κβαντική ετοιμότητα» ήδη στο 2029 — πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι αναμενόταν μέχρι πρόσφατα.

Αυτή η κατάσταση θυμίζει σε πολλούς το περίφημο πρόβλημα του Y2K, όταν υπήρχε ο φόβος ότι τα υπολογιστικά συστήματα θα κατέρρεαν με την αλλαγή της χιλιετίας. Ωστόσο, η σημερινή πρόκληση είναι πιο σύνθετη και, σε ορισμένες πτυχές, πιο επικίνδυνη.

Δύο βασικές απειλές

Η πρώτη απειλή αφορά το μέλλον: όταν οι κβαντικοί υπολογιστές αποκτήσουν επαρκή ισχύ, θα μπορούν να «σπάνε» τα σημερινά συστήματα δημόσιου κλειδιού. Αυτό σημαίνει ότι επιτιθέμενοι θα μπορούν να πλαστογραφούν ταυτότητες, να παρακάμπτουν μηχανισμούς πιστοποίησης και να εισάγουν κακόβουλο λογισμικό με σχετική ευκολία.

Η δεύτερη απειλή είναι ήδη εδώ και θεωρείται ακόμη πιο ανησυχητική: το λεγόμενο «store now, decrypt later». Δηλαδή, κάποιος μπορεί σήμερα να αποθηκεύει κρυπτογραφημένες επικοινωνίες και, στο μέλλον, όταν οι κβαντικοί υπολογιστές γίνουν αρκετά ισχυροί, να τις αποκρυπτογραφήσει. Αυτό σημαίνει ότι δεδομένα που θεωρούνται ασφαλή σήμερα ενδέχεται να εκτεθούν αύριο.

Τι παραμένει ασφαλές;

Δεν είναι όλα τα συστήματα ευάλωτα. Η συμμετρική κρυπτογράφηση —όπως αυτή που χρησιμοποιείται για την κρυπτογράφηση δίσκων— θεωρείται ανθεκτική απέναντι σε κβαντικές επιθέσεις, εφόσον χρησιμοποιούνται επαρκώς μεγάλα κλειδιά. Το πρόβλημα, όμως, εντοπίζεται κυρίως στη διανομή αυτών των κλειδιών και στους μηχανισμούς πιστοποίησης.

Η ανάγκη για μετάβαση σε μετα-κβαντική κρυπτογραφία

Η λύση βρίσκεται στη μετάβαση σε νέους αλγορίθμους, γνωστούς ως «post-quantum» ή μετα-κβαντικούς. Οι σχετικές προδιαγραφές έχουν ήδη οριστικοποιηθεί από διεθνείς οργανισμούς, και πολλές μεγάλες πλατφόρμες έχουν αρχίσει να τις υιοθετούν.

Παρόλα αυτά, η μετάβαση δεν είναι απλή. Απαιτεί εκτεταμένες αλλαγές σε υποδομές, λογισμικό και υλικό. Ορισμένες τεχνολογίες, ιδιαίτερα εκείνες που βασίζονται σε παλαιότερο εξοπλισμό ή έχουν ενσωματωμένα πιστοποιητικά, ενδέχεται να μην προλάβουν να προσαρμοστούν εγκαίρως.

Ο ρόλος των μηχανικών και των εταιρειών

Οι επαγγελματίες του χώρου καλούνται να δράσουν άμεσα. Η αναβάθμιση των συστημάτων ανταλλαγής κλειδιών και η ενίσχυση των μηχανισμών πιστοποίησης είναι πλέον επιτακτική ανάγκη. Παράλληλα, οι εταιρείες πρέπει να παρακολουθούν τις εξελίξεις και να ενσωματώνουν τις νέες τεχνολογίες μόλις αυτές γίνονται διαθέσιμες.

Ωστόσο, η εξάρτηση από τρίτους παρόχους (π.χ. λογισμικό ή υποδομές cloud) μπορεί να καθυστερήσει τη διαδικασία, καθώς η μετάβαση απαιτεί συντονισμένες ενέργειες σε πολλά επίπεδα.

Τι μπορούν να κάνουν οι απλοί χρήστες

Αν και οι τεχνικές λεπτομέρειες μπορεί να φαίνονται μακρινές, οι χρήστες έχουν επίσης ρόλο να παίξουν:

• Να ενημερώνουν τακτικά τις συσκευές και τις εφαρμογές τους
• Να επιλέγουν υπηρεσίες που έχουν ήδη ανακοινώσει υποστήριξη για μετα-κβαντική ασφάλεια
• Να είναι πιο προσεκτικοί με το τι μοιράζονται διαδικτυακά

Ειδικά στις εφαρμογές επικοινωνίας, είναι σημαντικό να γνωρίζουμε αν τα δεδομένα προστατεύονται και μελλοντικά — όχι μόνο σήμερα.

Προκλήσεις και περιορισμοί

Ορισμένες τεχνολογίες, όπως τα Trusted Execution Environments (TEE), ενδέχεται να μην προσαρμοστούν εγκαίρως. Παρότι προσφέρουν ένα επίπεδο προστασίας, στην εποχή των κβαντικών υπολογιστών η ασφάλειά τους μειώνεται σημαντικά.

Επιπλέον, λειτουργίες όπως η ανάλυση συνομιλιών μέσω τεχνητής νοημοσύνης ή η αυτόματη σύνοψη μηνυμάτων ενδέχεται να αυξήσουν τον κίνδυνο διαρροής ευαίσθητων δεδομένων.

Πόσο έτοιμος είναι ο κόσμος;

Η πρόοδος είναι ήδη αισθητή. Ένα σημαντικό ποσοστό ιστοσελίδων υποστηρίζει πλέον μετα-κβαντικούς μηχανισμούς, ενώ νέες συσκευές αρχίζουν να ενσωματώνουν σχετικές τεχνολογίες.

Παρόλα αυτά, η πλήρης μετάβαση μέχρι το 2029 παραμένει αμφίβολη. Όπως και σε προηγούμενες αλλαγές (π.χ. η κατάργηση του SHA-1), ορισμένοι τομείς θα καθυστερήσουν σημαντικά.

Η μετάβαση στη μετα-κβαντική κρυπτογραφία δεν είναι απλώς μια τεχνική αναβάθμιση — είναι μια παγκόσμια πρόκληση με τεράστιες επιπτώσεις στην ιδιωτικότητα και την ασφάλεια.

Η διαφορά με το Y2K δεν είναι μόνο χρονική, αλλά και ποιοτική: αυτή τη φορά, το διακύβευμα δεν είναι αν τα συστήματα θα συνεχίσουν να λειτουργούν, αλλά αν τα δεδομένα μας θα παραμείνουν πραγματικά ασφαλή — σήμερα και στο μέλλον.

Πηγή άρθρου: https://www.eff.org/

Στον σύγχρονο κόσμο της διεθνούς εκπαίδευσης και της επαγγελματικής κινητικότητας, η αναγνώριση των προσόντων ενός ατόμου συχνά αποτελεί πρόκληση. Διαφορετικά εκπαιδευτικά συστήματα, γλώσσες και πρότυπα αξιολόγησης δυσκολεύουν τη σαφή και αξιόπιστη κατανόηση των δεξιοτήτων και των γνώσεων ενός ατόμου. Για να αντιμετωπιστεί αυτό το πρόβλημα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέπτυξε το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Μάθησης (European Learning Model – ELM), ένα καινοτόμο πλαίσιο που λειτουργεί ως «κοινή γλώσσα» για την περιγραφή εκπαιδευτικών επιτευγμάτων.

Το ELM αποτελεί τη βάση για μια σειρά από πρότυπα και ορισμούς που επιτρέπουν την καταγραφή ολόκληρης της εκπαιδευτικής πορείας ενός ατόμου. Από πανεπιστημιακά πτυχία μέχρι επαγγελματικές πιστοποιήσεις, το σύστημα αυτό εξασφαλίζει ότι τα προσόντα που αποκτώνται σε μία χώρα μπορούν να γίνουν κατανοητά και αποδεκτά σε μια άλλη. Με αυτόν τον τρόπο ενισχύεται η διαφάνεια, η συγκρισιμότητα και η κινητικότητα εργαζομένων και φοιτητών εντός και εκτός Ευρώπης.

Ένα βασικό χαρακτηριστικό του εγχειρήματος είναι η έμφαση στο ανοικτό λογισμικό. Μέσω της πλατφόρμας code.europa.eu, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διαθέτει εργαλεία που βασίζονται στο ELM, επιτρέποντας σε οργανισμούς να τα επαναχρησιμοποιήσουν και να τα ενσωματώσουν στα δικά τους συστήματα. Αυτή η προσέγγιση ενισχύει τη διαλειτουργικότητα και διευκολύνει τη συνεργασία μεταξύ διαφορετικών φορέων εκπαίδευσης και κατάρτισης.

Ανάμεσα στα βασικά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί ξεχωρίζουν τα Ευρωπαϊκά Ψηφιακά Διαπιστευτήρια για τη Μάθηση (European Digital Credentials – EDC). Τα EDC επιτρέπουν την ασφαλή, άμεση και ψηφιακή επιβεβαίωση προσόντων, αντικαθιστώντας τις παραδοσιακές, χρονοβόρες διαδικασίες ανταλλαγής εγγράφων. Ένας απόφοιτος μπορεί πλέον να αποδείξει τις δεξιότητές του σε έναν εργοδότη σε άλλη χώρα με τρόπο γρήγορο και αξιόπιστο, διευκολύνοντας σημαντικά την πρόσβαση στην αγορά εργασίας.

Παράλληλα, το Qualifications Dataset Register (QDR) λειτουργεί ως εργαλείο ανταλλαγής δεδομένων για προσόντα μεταξύ κρατών και οργανισμών. Η διάθεσή του ως ανοικτού λογισμικού έχει επεκτείνει τη χρήση του πέρα από την Ευρώπη, ενισχύοντας τη διεθνή συνεργασία, ακόμη και σε περιοχές όπως η Αφρική και η Κεντρική Ασία.

Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή δεν στοχεύει στη δημιουργία μιας μεγάλης κοινότητας προγραμματιστών, όπως συμβαίνει σε άλλα έργα ανοικτού λογισμικού. Αντίθετα, δίνεται έμφαση στη διαφάνεια και στη δυνατότητα ενσωμάτωσης των εργαλείων από μεγάλους οργανισμούς και ιδρύματα. Το σημαντικό είναι ότι οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να παρακολουθούν την εξέλιξη του συστήματος και να αξιοποιούν τις δυνατότητές του σύμφωνα με τις ανάγκες τους.

Το μέλλον του ELM συνδέεται άμεσα με νέες πρωτοβουλίες, όπως η ενίσχυση της φορητότητας δεξιοτήτων (Skills Portability), που θα επιτρέψει ακόμη μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ ψηφιακών εργαλείων. Με τη συνεχή ανάπτυξη και τη διάθεση των εργαλείων υπό την άδεια ανοικτού λογισμικού της Ευρωπαϊκής Ένωσης (EUPL), το έργο συμβάλλει ενεργά στον ψηφιακό μετασχηματισμό της εκπαίδευσης και της κατάρτισης.

Συνολικά, το Ευρωπαϊκό Μοντέλο Μάθησης και τα συναφή εργαλεία αποτελούν ένα σημαντικό βήμα προς μια πιο ενιαία, διαφανή και προσβάσιμη αγορά γνώσης και εργασίας. Μέσα από τη δύναμη του ανοικτού λογισμικού, η Ευρώπη δημιουργεί τις προϋποθέσεις για ένα μέλλον όπου τα προσόντα κάθε ατόμου αναγνωρίζονται χωρίς σύνορα.

Πηγή άρθρου: https://interoperable-europe.ec.europa.eu/